Mấy ngày hôm nay mình suy nghĩ rất nhiều về Giận. Tuần trước, con gái lớn mình về quê giỗ cụ nội cùng bố và em trai giữa. Mình và em gái út ở nhà. Con đi về quê bình thường sẽ có mẹ đi cùng và người duy nhất bày trò, hướng dẫn và gần gũi các bạn nhỏ là mẹ. Mẹ sẽ dẫn các em bé ra vườn, chỉ từng loại cây, cho con ngửi mùi lá, mùi hoa, mùi quả. Mẹ dẫn các em ra cánh đồng, thử bông lúa vừa trổ còn thơm mùi sữa, dẫn em rút thử bông hoa mẫu đơn và hút thử mật ngọt bên trong ống cánh hoa, rồi xỏ cánh hoa tạo vòng tay, vòng cổ. Mẹ cho em ra ruộng lựa cỏ gà và chơi chọi gà. 4 mẹ con ngồi vặn kèn lá chuối thổi te te... Mẹ biết, thời thơ ấu của mẹ khác của các em nhiều lắm nên mong muốn duy nhất là sự hiện diện của mẹ giúp em hiểu thêm về mẹ, về tuổi thơ NGÀY XƯA ra sao. Điều mẹ chấp nhận là mẹ không thể yêu cầu một tuổi thơ của những em bé gen anpha của mẹ phải xa rời hoàn toàn thiết bị điện tử và mạng xã hội, chỉ cần con đừng chìm đắm trong đó mà quên mất sống đời sống thực sự của mình. Lần này về quê không có mẹ. Con mang ipad về và xảy ra hiểu lầm với bố. Bố con đã đập nát ipad của con. Bố đã dùng quyền lực của người giám hộ để đàn áp một cách thô bạo. Bố bảo rằng sẽ cho con biết tay nếu con còn làm trái ý bố. Ông bà nội giận bố, mắng bố trước mặt con. Ông bắt con cầm ipad của ông để coi như đền bù cho máy tính bảng bị bố đập. Nhưng bố đã cấm con không được cầm, nếu cầm thì bố sẽ đập tiếp, đập cho đến khi không còn cái ipad nào thì thôi. Con gào khóc, con tổn thương. Con bảo bố hiểu lầm con. Con viết nhật kí rằng con đau TOÁC LÒNG. Mẹ thương con, giận bố, tiếc của, khó xử với ông bà. Mẹ đọc sách, và tìm câu trả lời, sự tư vấn từ khóa học mẹ đang tham gia. Mẹ đã làm một vài hành động và vẫn đang tiếp tục theo dõi phản ứng từ mọi người! Sau đó sẽ tiếp tục hành động thêm.

Một khoá thiền 2.500 năm tuổi có một quy định ít người để ý: không nhận thiền sinh dưới 18 tuổi vào khóa mười ngày đầy đủ. Trẻ từ 8 tuổi trở lên chỉ được học thiền Anapana quan sát hơi thở. Còn thiền Vipassana thật sự, quan sát cảm giác vi tế và bản chất của sự vô thường, phải đợi đến lúc trưởng thành. Quy định này nghe có vẻ khắt khe. Nhưng nó phản ánh một sự thật mà các nền giáo dục cổ xưa đều biết: con người phát triển theo thứ tự thân — tâm — trí, không được ép ngược. Trước 7 tuổi, đứa trẻ sống chủ yếu qua thân. Nó học bằng cách bắt chước những gì xảy ra quanh nó, không phải bằng lý luận, không phải bằng việc được giải thích. Cơ thể nó đang được xây dựng từng ngày: dây thần kinh, cơ bắp, các giác quan. Đây là giai đoạn năng lượng của đứa trẻ dồn vào việc trở thành một con người về mặt thể chất. Từ 7 đến 14, phần tâm bắt đầu nổi lên. Đứa trẻ phát triển đời sống cảm xúc, trí tưởng tượng, cảm thức về cái đẹp. Đây là giai đoạn của truyện kể, của nghệ thuật, của những trải nghiệm chạm vào tim. Học qua cảm, không qua lý. Sau 14 tuổi, phần trí mới thật sự thức dậy. Khả năng tư duy trừu tượng, phân tích, phản biện, những thứ mà người lớn hay "định nghĩa" là dấu hiệu của thông minh chỉ thật sự chín ở giai đoạn này. Steiner gọi đây là ba chu kỳ bảy năm. Đức Phật, qua truyền thống của ngài, gián tiếp xác nhận cùng một nguyên lý, vì Anapana còn gần với thân nên trẻ tám tuổi tham gia được, còn Vipassana đòi hỏi tâm và trí phải đủ chín nên phải đợi. Nhưng phần lớn nuôi dạy con thời nay lại đi ngược thứ tự đó. Trẻ ba bốn tuổi đã bị ép học chữ, học toán, học tiếng Anh. Người lớn vui khi thấy con biết đếm sớm, đọc sớm, trả lời thông minh sớm. Ai cũng muốn con không thua bạn bè. Nhưng khi mình ép trí phát triển trong giai đoạn lẽ ra dành cho thân, mình đang rút năng lượng từ chỗ con thật sự cần nó. Một đứa trẻ chưa đủ thời gian để cơ thể hình thành vững vàng, chưa đủ trải nghiệm cảm xúc để hiểu chính mình, mà đã phải vận hành phần trí, đứa trẻ đó dễ trở thành một người lớn lo âu, không vững. Phần ngọn được kéo lên quá sớm so với phần gốc.

Mình có cơ duyên được học khóa học của 1 số thầy cô PGS cũng khá hay. Trong các khóa học mình có được các thầy cô chia sẻ 1 số template về những phản ứng trong cuộc sống, mình nhớ ra template nào thì mình sẽ chia sẻ với mọi người nhé, hôm nay mình xin phép chia sẻ 1 template về việc bày tỏ cảm xúc: Nếu con/bạn/anh/chị.... (nói cụ thể hành động mà họ làm) Thì mẹ/em/anh cảm thấy rằng .... (nói cụ thể cảm xúc của mình) Bởi vì.... (lý do chính đáng) Mẹ/tôi/em muốn rằng... (việc nên làm hơn) Ví dụ về việc mẹ chồng mình luôn nấu ăn rất mặn và mình rất hay cảm thấy bực bội vì chuyện này Mình nói rất rất nhiều lần rồi là bà hiện tại huyết áp rất cao và cần kiểm soát huyết áp Mình thực hành mẫu câu như sau: Nếu mẹ nấu thức ăn mặn như vậy thì con sẽ cảm thấy rất lo lắng và bất an bởi vì con lo lắng cho sức khỏe của mẹ và của vợ chồng con khi huyết áp của mẹ chưa được kiểm soát tốt con muốn nhà mình cùng cố gắng cải thiện vị giác ăn nhạt hơn để sức khỏe nhà mình tốt hơn nhé. Khi mình chia sẻ điều này với 1 số người thì họ sẽ cảm thấy mình thực sự rất lý thuyết hoặc họ bảo mày điên à. Cô giáo mình có nói với mình rằng khi mà mọi người bảo vậy thì mình hãy trả lời rằng vâng em điên đã lâu, nay mới tỉnh ạ 😂

Chào mọi người, mình là Hạnh, 30 tuổi. Mình sinh ra và lớn lên ở một vùng quê trong một gia đình cơ bản. Mẹ mình làm giáo viên và bố mình làm về xây dựng. Mọi thứ vẫn hết sức bình thường cho đến năm mình khoảng 6 tuổi, khi đó thì bố mình bắt đầu sa đọa vào con đường chơi bời và mẹ mình thì đang là hiệu phó của một trường tiểu học. Với bản tính của một người phụ nữ truyền thống, mẹ mình luôn tin là mẹ mình sẽ cảm hóa được bố mình bằng sự hy sinh của mẹ. Tuy nhiên thì cho đến hiện tại khi mà bố mình không còn trên đời này nữa, mẹ mình vẫn chưa làm được điều đó. Mình lớn lên song song với việc chứng kiến những cảnh bạo lực gia đình về cả thể xác lẫn tinh thần một cách vô cùng khủng khiếp. Nhưng lúc đó vì còn nhỏ nên mình chỉ biết buồn thôi. Mình rất buồn, tại sao bố mình lại làm như vậy? Tại sao mẹ mình là người vợ hiền, tại sao hai chị em mình là con ngoan mà bố mình lại đối xử với mẹ con mình như vậy? Và mình cứ thế lớn lên, cố gắng là một đứa con ngoan, cố gắng học giỏi, nghe lời mẹ, miễn để mẹ không phải bận lòng thêm điều gì nữa. Dần dần khi mình lớn hơn, tốt nghiệp đại học và đi làm, có nhiều mối quan hệ xã hội hơn, kết hôn và sinh con thì mình nhận ra những tổn thương khi sống trong một gia đình như vậy quá lớn, nó chiếm hết cả cuộc sống của mình, làm cho mình luôn luôn cảm thấy chơi vơi lạc lõng và mơ hồ về cuộc sống. Mình không biết mình muốn gì, mình không biết mình là ai. Mình không biết mình muốn trở thành người như thế nào. Mình không biết mục tiêu cuộc sống của mình là gì. Đáng buồn hơn nữa là khi mà cả hai chị em mình đã bắt đầu tự lo được cho bản thân thì mẹ mình mắc bệnh hiểm nghèo và sau đó thì bố mình cũng mắc bệnh hiểm nghèo. Mình mang trong lòng những tổn thương từ thời thơ ấu, đã cố gắng rất nhiều để có thể chăm lo cho bố mẹ trong suốt những năm vừa qua. Hiện tại thì bố mình đã không còn ở trên cõi đời này nữa, còn mẹ mình thì vẫn đang hằng ngày chiến đấu với bệnh tật. Đối với mình, mẹ từng là cả thế giới. Mẹ là niềm tự hào mình mang theo suốt cuộc đời, là tượng đài vững chãi về sự kiên trì bền bỉ. Thế nhưng...niềm tự hào của mình lại cũng chính là điểm yếu của mình. Mẹ mang tâm lý mẹ đã chịu sống 1 cuộc sống cơ cực, khổ sở vì hai chị em mình, mẹ đang bị bệnh, nên chị em mình phải nghe theo lời mẹ. Mẹ kiểm soát mọi khía cạnh của cuộc sống, khiến cho mình cảm thấy mình không thể tự quyết định bất cứ việc gì. Mình chưa từng tận hưởng trọn vẹn một khoảnh khắc hạnh phúc nào của cuộc sống này, mỗi khi ăn miếng gì ngon, đi chơi ở 1 nơi nào đó, chi tiêu một khoản gì đó cho bản thân, mình đều bị chặn lại bới suy nghĩ mẹ đã và đang khổ sở mà mình lại xứng đáng hưởng những điều tốt đẹp như thế này sao?

Câu chuyện của mình bắt đầu với một tuổi thơ âm thầm dạy mình cách tồn tại trước khi dạy mình cách được nhìn nhận. Bố mẹ mình là những người lao động trong thời kì đất nước phát triển sau chiến tranh, không vắng mặt theo cách tàn nhẫn, mà vắng mặt theo cách thực tế, kiệt sức của những người phải kiếm tiền mỗi ngày và không có sự xa xỉ để nán lại ở nhà. Vì vậy mình học được từ sớm cách ở một mình, cách tự chơi, cách khóa cửa lại và tự chiếm lĩnh tâm trí của mình. Kiểu tuổi thơ đó thường tạo ra hai thứ cùng một lúc: một đứa trẻ trở nên độc lập một cách bất thường, và một đứa trẻ lớn lên với cảm xúc thiếu hụt. Mình có thể thấy cả hai trong mình bây giờ. Lúc mới cưới mình hay bị vợ dỗi vì không chịu chia sẻ gì vì nó đã thành thói quen sâu xa của mình. Luôn giữ mọi thứ bên trong và xử lý cuộc sống mà không đòi hỏi quá nhiều từ ai kể cả những người thân và mình tin tưởng nhất. Trong khoá thiền vừa rồi mình có gặp 1 anh, anh ấy có 2 người bạn thân 44 trong 2 năm gần đây nên anh ấy quyết định đi thiền. Qua câu chuyện anh kể mình nhận ra 2 người bạn của anh ấy và chính anh ấy cũng là kiểu người như mình. Điều may mắn là mình chưa có áp lực nào quá lớn và mình có cách khác để điều hoà cảm xúc của mình. Gia đình mình lớn lên cũng cho mình một mô hình rất cụ thể về thứ bậc trong nhà. Bố là người trí thức, người thầy, người đàn ông có kỷ luật đại diện cho tri thức, cấu trúc và thành tựu. Mẹ xuất thân từ tầng lớp thấp hơn và dường như nhường nhịn ông rất nhiều trong cuộc sống, thậm chí thường hỏi những câu mà bà đã biết câu trả lời. Bà cũng rất vất vả và có quan điểm riêng nhưng bà không thể bày tỏ quan điểm của mình khi ở bên cạnh ông. Chi tiết đó quan trọng hơn vẻ ngoài của nó. Một đứa trẻ nhìn thấy điều đó không chỉ học được ai có tiếng nói trong gia đình. Nó học được rằng sự chấp thuận có thể là thứ người này tìm kiếm từ người kia. Và nó cũng học được, có lẽ mà không nhận ra, rằng sự an toàn về mặt cảm xúc có thể tồn tại ngay bên cạnh sự bất bình đẳng. Đó có thể là một phần lý do tại sao mình trầm lặng và tránh đối đầu ngày hôm nay. Mình thấy từ sớm rằng căng thẳng trong gia đình không phải lúc nào cũng được giải quyết trực tiếp. Đôi khi nó chỉ được nén lại, làm dịu đi, hoặc là nuốt vào bên trong.