“Không phải thuế cao giết doanh nghiệp. Không kiểm soát lòng tham… mới là thứ giết nó.”
Tối qua đọc một tin nhỏ về Samsung.
Gia đình Lee Jae-yong vừa nộp khoản thuế thừa kế lớn nhất lịch sử: khoảng 8,1 tỷ USD.
Con số này… lớn gấp 1,5 lần tổng thu thuế thừa kế của Hàn Quốc trong một năm 2024.
Phản xạ tự nhiên của đa số người đọc:
“Thuế thế này… sao không chuyển tài sản đi cho xong?”
Nghe hợp lý. Nhưng nếu nhìn sâu hơn một lớp, câu chuyện này không phải về thuế.
Nó là câu chuyện về cách một quốc gia kiểm soát lòng tham.
Hãy quay lại gốc.
Lee Byung-chul bắt đầu Samsung năm 1938… từ một cửa hàng buôn cá khô và mì.
Không có chiến lược vĩ mô nào lúc đó.
Chỉ có 3 thứ rất bình thường như bao người khác:
– Thoát nghèo
– Chứng minh bản thân
– Để lại thứ gì đó cho gia đình
Chính “lòng tham” đó… tạo ra tăng trưởng.
Ở giai đoạn này, lòng tham là nhiên liệu sạch.
Không có nó → không có Samsung.
Nhưng vấn đề bắt đầu từ thế hệ thứ 3.
Khi tài sản đã đủ lớn.
Khi quyền lực đã đủ chắc.
Mục tiêu không còn là “xây thêm”.
Mà là:
– Giữ
– Bảo vệ
– Tích trữ
Tiền bắt đầu chảy sang:
– Bất động sản London, Singapore
– Quỹ đầu tư
– Tài sản an toàn
Vẫn là lòng tham.
Nhưng lúc này… nó quay lại “ăn” chính doanh nghiệp đã sinh ra nó.
Hàn Quốc hiểu rất rõ quy luật này.
Và họ làm một việc cực kỳ “lạnh”:
Đặt thuế thừa kế cực cao.
Không phải để thu tiền.
Mà để ép:
→ Gia đình phải bán bớt cổ phần→ Quyền lực bị pha loãng→ Người ngoài có cơ hội bước vào
Khi đó:
– Người giỏi không cần mang họ Lee vẫn có cửa lên
– Doanh nghiệp có “máu mới”
– Hệ thống không bị đóng kín
Nói thẳng:
Thuế = công cụ ép doanh nghiệp phải tái tạo chính nó.
So sánh thú vị với hay các tập đoàn kiểu .
Nhật chọn một con đường khác:
– Sở hữu chéo
– Quan hệ chặt
– Ít xung đột
Kết quả?
Ổn định.Nhưng… già đi cùng tốc độ ổn định đó.
Không áp lực thay đổi → không động lực đột phá.
Hai mô hình.
Hai lựa chọn:
Hàn Quốc:
👉 Cho lòng tham chạy → rồi chặn lại đúng lúc
Nhật Bản:
👉 Giữ hệ thống ổn định → chấp nhận ít đột phá
Không có đúng sai tuyệt đối.
Chỉ là chọn “cái giá” khác nhau.
Điều đáng học ở đây… không phải là chính sách thuế.
Mà là tư duy phía sau:
Cùng một bản chất con người.Nhưng xử lý khác nhau theo từng giai đoạn.
– Giai đoạn tạo dựng → cần thả
– Giai đoạn tích tụ → cần siết
Sai ở đâu?
Sai ở chỗ dùng cùng một cách… cho mọi giai đoạn.
Trong doanh nghiệp cũng vậy.
Tôi đã thấy quá nhiều case:
– Founder build rất giỏi
– Nhưng đến khi công ty lớn… lại siết sai chỗ
Hoặc ngược lại:
– Team còn nhỏ → đã áp kiểm soát như tập đoàn→ giết luôn động lực
Kết lại một câu:
Lòng tham không nguy hiểm.
Lòng tham không được thiết kế mới là thứ phá hủy hệ thống.
2 câu để bạn suy nghĩ:
1️⃣Doanh nghiệp của bạn đang ở giai đoạn “cần thả” hay “cần siết”?
2️⃣Bạn đang kiểm soát lòng tham của team… hay đang vô tình nuôi nó sai cách?