Hồi còn làm quản lý, tôi có một thói quen là rất hay cởi mở. Mỗi khi có ý tưởng gì mới, những dự định hay những kế hoạch ấp ủ cho tương lai, mình đều đem ra hào hứng kể và chia sẻ, thảo luận hết với những bạn nhân viên thân tín của mình. Mình nghĩ đơn giản lắm, mình làm sếp thì mình vạch đường, truyền động lực cho lính để tụi nó làm với mình. Nhưng tôi đã nhầm. Vào một ngày đẹp trời, tôi bàng hoàng phát hiện ra toàn bộ những ý tưởng tâm huyết nhất của mình đã bị chính nhân viên mình tin cậy nhất 'nẫng tay trên'. Bạn ấy mang nguyên văn những nhận định, kế hoạch đó lên trình bày thẳng với lãnh đạo cấp cao, và ngang nhiên biến nó thành ý tưởng do chính bạn ấy nghĩ ra để lập công. Lúc đó, cảm giác của tôi không chỉ là tức giận, mà là sự hụt hẫng và tổn thương sâu sắc vì lòng tin của mình bị giẫm đạp. Đi qua cái bão giông đó rồi, bước sang tuổi 40 tôi mới hiểu: Làm sếp, tốt bụng và chân thành thôi là chưa đủ, mà phải có sự khôn khéo và một cái đầu lạnh. Sự cởi mở không đúng chỗ sẽ vô tình biến thành kẽ hở cho lòng tham của người khác. Mình chia sẻ tầm nhìn để định hướng công việc là đúng, nhưng những kế hoạch chiến lược, những ý tưởng mang tính sống còn thì phải tém tém lại, tự mình phải là người trình bày và hiện thực hóa nó. Đó không phải là ích kỷ, mà là nguyên tắc sinh tồn để bảo vệ cái uy của một người làm quản lý. Đã có ai từng làm sếp mà phải nếm cái quả đắng này giống tôi chưa?

SALES TOPIC #50 Làm Sales gần 30 năm, tôi nghe câu này không biết bao nhiêu lần. "Anh Thắng may thật." May gặp khách hàng lớn. May đúng thời điểm. May có đối tác tốt. Nghe nhiều đến mức tôi nhận ra, rất nhiều người thích dùng hai chữ "may mắn" để giải thích thành công của người khác. Vì như thế sẽ đỡ phải đối diện với câu hỏi khó nhất: Tại sao người đó gặp may, còn mình thì không? Năm 2023, khi phụ trách phát triển hệ thống phân phối điều hòa tại Phú Thái, tôi chỉ mất khoảng 45 phút để thuyết phục một khách hàng đồng ý trở thành Nhà phân phối. Điều đặc biệt là đó là lần đầu tiên hai bên gặp mặt. Sau đó, điều tương tự tiếp tục xảy ra với 3 Nhà phân phối khác ở 3 tỉnh thành khác nhau. Cả 4 đều là khách hàng hoàn toàn mới. Nhiều người nhìn vào kết quả rồi nói: "Anh may quá." Nhưng họ không thấy phía sau 45 phút đó là gần 30 năm đi thị trường. Là hàng nghìn cuộc gặp khách hàng. Là vô số lần bị từ chối. Là hàng trăm giờ nghiên cứu thị trường, đối thủ, mô hình phân phối và bài toán lợi nhuận của đại lý. Trong buổi gặp đầu tiên, tôi gần như không vội nói nhiều về sản phẩm. Tôi hỏi khách hàng nhiều hơn. Tôi muốn biết họ đang bán thương hiệu nào. Điều gì khiến họ chưa hài lòng. Họ đang sợ rủi ro gì. Họ kỳ vọng gì ở một hãng điều hòa mới. Điều gì khiến họ ngại hợp tác với một đối tác lần đầu gặp mặt. Khi hiểu được những điều đó, việc còn lại không phải là “năn nỉ” khách hàng lấy hàng. Mà là chứng minh cho họ thấy: Họ có thể kiếm được tiền. Họ có thể giảm rủi ro. Họ có thể có thêm một ngành hàng đáng để đầu tư. Và họ có thể làm việc với một người hiểu thị trường, nói thẳng, làm thật, không vẽ vời cho vui. 45 phút chỉ là thời gian diễn ra cuộc gặp. Còn phía sau đó là năng lực đọc thị trường, đọc con người, đọc lợi ích và đọc nỗi sợ của khách hàng. Đó là lý do tôi luôn tin rằng: May mắn không tự nhiên đến với người bán hàng giỏi. May mắn chỉ xuất hiện khi năng lực, sự chuẩn bị và cơ hội gặp nhau đúng thời điểm. Khách hàng không ký hợp đồng vì bạn nói hay. Khách hàng càng không ký vì bạn gặp may.

Rời khỏi vị trí quản lý sau 12 năm gắn bó, thứ mình mất đi chỉ là một chỗ ngồi, thứ mình giữ lại được là cả một gia tài trải nghiệm. Bắt đầu lại ở tuổi 43 không phải là làm lại từ con số 0, mà là mang theo bản lĩnh cũ để đi một con đường mới, tự do và vững chãi hơn. Có ai cũng đang chuẩn bị thay một chiếc "áo mới" cho cuộc đời mình giống mình không?

LEADERSHIP TOPIC #37 Trong môi trường công sở, để tồn tại và thăng tiến, chỉ giỏi chuyên môn là chưa đủ. Có một kỹ năng cực kỳ quan trọng nhưng rất nhiều người bỏ qua, thậm chí cho rằng không cần thiết. Đó là Managing Up - Quản lý mối quan hệ với Sếp. Chúng ta vẫn hay nói vui: "Đi làm mà không được sếp ĐỘ thì khó mà thăng tiến." Nghe có vẻ hài hước, nhưng thực tế lại đúng ở rất nhiều doanh nghiệp. Đến hơn 30 tuổi, tôi cũng từng mắc sai lầm này. Ngày đó tôi luôn nghĩ: "Việc gì phải nịnh sếp? Mình chỉ cần làm tốt công việc là đủ." Tôi suốt ngày đứng ra đòi quyền lợi cho anh em. Có lúc còn tranh luận rất gắt với sếp ngay trong cuộc họp. Tôi nghĩ mình thẳng tính, bảo vệ lẽ phải. Nhưng rồi nhiều năm trôi qua, nhìn những người khác lần lượt được đề bạt còn mình vẫn đứng yên, tôi mới ngồi lại và nhận ra... Mình đã quá dại. Sau hơn 30 năm đi làm, từ nhân viên đến lãnh đạo, từ làm thuê đến điều hành doanh nghiệp riêng, đồng thời Mentor và tư vấn hướng nghiệp cho hàng trăm bạn trẻ, tôi nhận ra một điều: Managing Up không phải là nịnh sếp. Đó là kỹ năng giúp bạn và sếp phối hợp hiệu quả để cùng đạt mục tiêu. Dưới đây là 5 điều tôi rút ra từ chính những trải nghiệm của mình. 1. Luôn chủ động trong công việc Không có người sếp nào thích một nhân viên chỉ biết: "Nói gì làm nấy." Hãy chủ động suy nghĩ. Đề xuất giải pháp. Chuẩn bị nhiều phương án. Nếu mỗi lần gặp vấn đề, bạn lại mang cả vấn đề lên bàn sếp thì bạn đang giao việc ngược lại cho sếp. Nhưng nếu bạn mang lên 3 phương án cùng đề xuất phương án tối ưu, bạn đang hành xử như một người quản lý. 2. Đừng vội nói "Không" Khi sếp giao KPI khó, phản xạ đầu tiên của nhiều người là: "Không thể đâu anh." "Năm nay thị trường khó." "Khách không mua." Nhưng những câu đó không giải quyết được vấn đề. Hãy thay câu "Không làm được" bằng: "Em có 3 giải pháp, nhưng sẽ cần thêm nguồn lực hoặc sự hỗ trợ từ anh." Khi còn làm ở Samsung, tôi luôn chọn cách này. Có lần trời mưa liên tục, cả nước than không bán được điều hòa. Tôi lại nghĩ: "Làm thế nào để vẫn bán được?"

SALES TOPIC #48 Có một deal Mỹ từng nghĩ chắc chắn sẽ chốt. Mỹ dành rất nhiều thời gian cho nó, nghiên cứu khách hàng, chuẩn bị proposal cẩn thận từng chi tiết, theo sát từng bước. Trong đầu mình lúc đó chỉ có một suy nghĩ: "Deal này nhất định phải thành công." Nhưng cuối cùng khách chọn đối thủ. Mỹ như tuột mood không phanh, mất đà gần cả tháng trời. Không phải vì mất doanh thu mà vì mình cảm thấy như bản thân vừa thất bại. Mỹ bắt đầu tự hỏi "Mình làm sai ở đâu?" "Mình có đủ giỏi không? "Có phải mình không phù hợp với nghề sales không?" Đó là giai đoạn mình nhận ra một điều rất nguy hiểm: "Mỹ đang để một deal định nghĩa giá trị của bản thân" Nếu chốt được: 👉 Mình giỏi. Nếu mất deal: 👉 Mình kém. Nhưng sự thật không phải vậy, một deal thành công hay thất bại chịu ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố: Ngân sách Thời điểm Nội bộ khách hàng Đối thủ cạnh tranh Mức độ ưu tiên Không phải tất cả đều nằm trong khả năng kiểm soát của sales. Sau này Mỹ mới tìm hiểu ra, khách hàng chọn đối thủ vì mức độ ưu tiên trong mối quan hệ họ có với đối thủ. Mỹ đã thay đổi cách nhìn. Mỗi deal không còn là bài kiểm tra giá trị bản thân nữa, nó chỉ là dữ liệu phản hồi để mình học hỏi, mình điều chỉnh và sales tốt hơn. Ngày bạn ngừng lấy kết quả để định nghĩa chính mình ngày đó bạn sẽ: ✅ Bớt áp lực hơn ✅ Dám thử nhiều hơn ✅ Dám sai và sửa ✅ Dám theo đuổi những mục tiêu lớn hơn Người sales trưởng thành không phải người luôn thắng mà là người đủ vững vàng để không đánh mất niềm tin vào bản thân sau những lần thua. Bạn đang đánh giá bản thân dựa trên năng lực thật sự hay dựa trên kết quả của deal gần nhất?