BÍ KÍP CHO MẤY BÀ HỌ BÍ

Tuần trước

nhắn hỏi mình thế này:

- Chị ơi, em có học viên học tiếng Việt 3 năm rồi, có bạn gái người Việt, nghe video hiểu được 80–90%. Cho nghe video mãi rồi cũng nhàm, bây giờ em bí ý tưởng quá, không biết dạy tiếp cái gì cho bạn ấy nữa. Chị có cách nào không ạ?

Nghe đoạn này là thấy quen quen rồi đây. Nhiều giáo viên nhà mình cũng đang bị kẹt ở tình huống này. Học viên không phải sơ cấp nữa nhưng cũng chưa thực sự thành thạo tiếng Việt đời sống. Nghe hiểu thì khá OK mà nói thì vẫn còn lừng khừng sao đó, thế là không khí lớp học bắt đầu trở nên đều đều tẻ nhạt.

Mình hỏi lại:

- Hiện tại em đang dạy học viên làm gì trong giờ?

Mai trả lời:

- Em cho nghe video rồi trả lời câu hỏi, thỉnh thoảng xem thêm clip hài cho đỡ căng.

Mình bảo:

- Vấn đề không nằm ở tài liệu nữa. Tài liệu có nhiều rồi, bây giờ là cách em khai thác như thế nào thôi. Thế này nhé: từ nay em đừng cho học viên chỉ dừng ở nghe hiểu nữa mà hãy buộc họ phải dùng tiếng Việt để nghĩ – phản ứng – biểu đạt.

Ví dụ rất đơn giản:

– Cho học viên tự tìm các slang/cụm nói đời thường có trong video.

– Hỏi: “Câu này dùng trong hoàn cảnh nào”, chứ không hỏi “Câu này nghĩa là gì”.

– Học viên bắt chước lại đúng nhịp, đúng giọng điệu như người trong video.

– Rồi học viên dùng chính những câu đó để viết lại – đóng vai theo tình huống thật của bản thân.

Chủ đề không cần phức tạp, cứ mấy cái hẹn hò, tán tỉnh, từ chối, vui – bực – hết hồn – thích/ không thích ai.v.v… mà chiến thôi, những chủ đề mà học viên đang sống hàng ngày ấy.

Có một chi tiết nhỏ nhưng cực kì quan trọng mà nhiều giáo viên bỏ qua không khai thác đến, đó chính là NGỮ ĐIỆU.

Shadowing không chỉ là nói cho giống chữ, mà là giống cách lên giọng – xuống giọng – kéo dài – nhấn nhẹ của người Việt.

Mình nói với Mai:

- Chị thường cho học viên chơi trò chơi cô giáo yêu cầu – học viên diễn tả.

Ví dụ: “Hãy nói chữ ‘mà’ theo các giọng điệu khác nhau: nài nỉ thì nói "mà" thế nào, phản đối, giải thích lại nói "mà" ra làm sao..."

Chỉ một chữ thôi nhưng tuỳ theo ngữ điệu là bao nhiêu tư duy giao tiếp mở ra liền. Game này thú vị mà hiệu quả lắm! Em thử đi!

Mai áp dụng cho học viên rồi nhắn lại mình sau đó:

- Ôi cách này hay quá chị ạ! Trước giờ em shadowing nhiều nhưng chưa bao giờ dạy về sắc thái cả. Giờ thì em hiểu vì sao học viên nói đúng mà vẫn chưa giống người Việt.

Đây là một trong những cách đơn giản giúp giáo viên tự thoát khỏi cảnh bí bách ý tưởng. Không cần đổi tài liệu mà chỉ đổi yêu cầu thôi là đã khác biệt rồi.

Tiếng Việt ở trình độ cao không phải nằm ở bài khó hơn, mà nằm ở chỗ ĐỜI SỐNG hơn.

Ms. Hồng Diễm

Tiếng Việt sống trong văn hoá Việt.

14 comments