Chào cả nhà nhé. Điều mà mình chia sẻ hôm nay chắc sẽ phù hợp với những bạn đã đi dạy thực tế, nhưng ngay cả khi bạn chưa dạy thì suy ngẫm trước về nó cũng sẽ giúp ích cho bạn cả quá trình đi dạy sau này. Mình quan sát rất nhiều lớp học bao năm nay, nhận thấy nhiều quyết định trong lớp học nhìn bề ngoài đều là "vì học viên”, nhưng nếu nhìn kĩ một chút... có vẻ lại đang vì giáo viên nhiều hơn. Có giáo viên nói: "Dùng tiếng Anh cho nhanh." Đúng là nhanh thật. Nhưng nhanh cho ai? Cho học viên, hay cho giáo viên? Có bạn bê nguyên slide tiếng Anh, thêm vài dòng tiếng Việt rồi đi dạy. Thì đúng là đỡ mất thời gian. Nhưng đỡ cho ai? Có bạn giải thích thật nhiều bằng tiếng Anh để học viên gật đầu ngay. Đúng là dễ hiểu hơn. Nhưng điều đó đang giúp học viên hình thành tiếng Việt, hay là chỉ giúp giáo viên đỡ phải nghĩ cách dẫn dắt bài học? Ngoại ngữ vẫn luôn cần thiết, vì trong rất nhiều tình huống nó là một công cụ rất hữu ích. Nhưng khi làm nghề lâu dài rồi, bạn sẽ không hỏi “Có dùng tiếng Anh hay không”, mà là: “Tiếng Anh đang là điểm tựa của ai?”. Điểm tựa tạm thời để học viên bước vào tiếng Việt, hay điểm tựa để giáo viên thấy việc đứng lớp trở nên nhẹ hơn? Hai điều đó nhìn bề ngoài rất giống nhau, nhưng lại tạo ra hai lớp học hoàn toàn khác nhau. Điều này không chỉ xảy ra với ngoại ngữ mà còn với rất nhiều quyết định khác nữa. Cho học viên chép thật nhiều để đỡ phải thiết kế hoạt động. Hoặc cho học viên làm bài tập thật nhiều để đỡ phải tạo cơ hội luyện tập ngay trên lớp. Có người chiếu slide kín chữ để đỡ phải ứng biến, hoặc đặt ra câu hỏi đóng để đỡ phải xử lí những câu trả lời bất ngờ. Có những trường hợp như vậy mà mình quan sát được, chứ không phải tất cả. Mỗi quyết định đều có vẻ hợp lí, nhưng nếu thành thật nhìn lại, mình sẽ thấy một câu hỏi âm thầm ở phía sau: “Điều mình vừa làm thật sự giúp học viên học tốt hơn, hay chỉ giúp mình dạy cho nhàn hơn?” Lúc này không còn là câu chuyện phương pháp nữa, mà là cách giáo viên đặt ai vào trung tâm của lớp học.