Hướng nghiệp đâu chỉ là chọn nghề?!
Hướng nghiệp cho con, có phải chuyện vài ngày? Trước thềm thi đại học, vẫn không biết mình “thích” gì! Tết vừa rồi, D gặp một cậu cháu năm nay chuẩn bị thi đại học. Ngồi nói chuyện rất tự nhiên thôi, D hỏi: “Con định thi trường nào?” Cậu ấy đáp: - Con chưa biết. - Con thích ngành gì? Cậu ấy vẫn trả lời: “Con cũng không biết.” Nghe đến đó, D khựng lại thật sự. Mình hỏi thêm: “Bây giờ ở trường có các hoạt động hướng nghiệp sớm cho bọn con không?” Câu trả lời vẫn là: “Đến giờ thì vẫn chưa có ạ.” Một đoạn hội thoại ngắn thôi. Nhưng nó làm D suy nghĩ khá nhiều. Vì thật lòng, D vẫn nghĩ chuyện hướng nghiệp bây giờ chắc cũng được cập nhật nhiều rồi chứ. Thời đại AI. Công việc thay đổi từng ngày. Nghề cũ có thể mất đi. Nghề mới liên tục xuất hiện. Vậy mà rất nhiều đứa trẻ vẫn đi đến tận trước ngưỡng cửa đại học mà chưa thật sự biết mình thích gì, hợp gì, mạnh ở đâu. Nghe thì tưởng đó là chuyện của vài ngày cuối cấp. Nhưng thật ra, không phải. Hướng nghiệp cho con chưa bao giờ là chuyện vài ngày. Nó không bắt đầu từ lúc làm hồ sơ. Không bắt đầu từ lúc chọn trường. Cũng không bắt đầu từ lúc cả nhà cuống lên hỏi: “Rốt cuộc con muốn làm nghề gì?” Nó bắt đầu sớm hơn thế nhiều. Bắt đầu từ việc hiểu một đứa trẻ từ gốc. Hiểu xem con có xu hướng tiếp nhận thông tin thế nào. Con mạnh về tư duy nào. Con dễ bật lên trong môi trường nào. Con có thiên hướng nổi trội ở đâu. Và điều gì ở con là “chất riêng”, chứ không phải thứ được rèn ra để giống số đông. Vì nếu chỉ nhìn điểm số, cha mẹ rất dễ bỏ lỡ phần quan trọng nhất. Điểm số chỉ cho mình thấy một lát cắt. Nó không nói hết về thiên hướng. Không nói hết về động lực. Không nói hết về cách con học, cách con phản ứng, cách con nở hoa. Có những đứa trẻ học ổn, nhưng không biết mình hợp gì. Có những đứa rất sáng ở một mảng nào đó, nhưng chưa từng được gọi tên. Có những đứa đi đến lớp 12 rồi mà vẫn mơ hồ, Không phải vì con thiếu cố gắng, mà vì suốt nhiều năm chưa có ai cùng con nhìn sâu vào bên trong. Nên càng nghĩ về câu chuyện hôm Tết, D càng thấy: