Και αν το ασυνείδητο ήταν το πιο έξυπνο κομμάτι μας;
Για δεκαετίες, η ψυχοδυναμική θεωρία κατανοούσε το ασυνείδητο σαν ένα σκοτεινό, σχεδόν επικίνδυνο χώρο.Το κλασικό μοντέλο του Freud το παρουσίασε περίπου σαν μια ψυχική μαύρη τρύπα που ρουφάει απαγορευμένες επιθυμίες, ανεπίτρεπτες παρορμήσεις και πρώιμα τραύματα, παραμορφώνοντάς τα σε ακατανόητα όνειρα ή συμπτώματα. Σε αυτή την οπτική, το ασυνείδητο είναι ένας κάδος απορριμμάτων της ψυχής, ένα τυφλό, παράλογο κομμάτι που ο θεραπευτής καλείται πάση θυσία να κατανοήσει. Τι γίνεται αν το ασυνείδητο δεν είναι ένας χώρος χαοτικής παραμόρφωσης, αλλά το πιο προηγμένο σύστημα αντίληψης που διαθέτουμε;
Η σύγχρονη ψυχανάλυση, σε άμεσο διάλογο με τη γλωσσολογία και τις νευρογνωστικές επιστήμες, ανατρέπει πλήρως την παραπάνω οπτική. Κάποιες ψυχοδυναμικές προσεγγίσεις θεωρούν ότι το ασυνείδητο είναι ένα εξαιρετικά γρήγορο, ευφυές και δομημένο σύστημα επεξεργασίας πληροφοριών. Δεν απωθεί στα τυφλά, αντίθετα, σαρώνει και αξιολογεί. Πριν καν σχηματιστεί μια συνειδητή σκέψη, αυτό το «έξυπνο» ασυνείδητο έχει ήδη διαβάσει την ατμόσφαιρα, έχει αποκωδικοποιήσει τις ανεπαίσθητες αλλαγές στον τόνο της φωνής, έχει αναλύσει τη σύνταξη του λόγου του άλλου και έχει αντιληφθεί τις υποκείμενες ψυχικές δυναμικές με τρομακτική ακρίβεια. Λειτουργεί σαν ένας μηχανισμός άμεσης προσαρμογής που συλλαμβάνει πολύπλοκα σχεσιακά δεδομένα σε χιλιοστά του δευτερολέπτου, πολύ πριν προλάβει να ακολουθήσει το αργό, λογικό μας μυαλό.
Αν αποδεχτούμε αυτή τη μετατόπιση, η κλινική μας στάση οφείλει να αλλάξει. Σταματάμε να εστιάζουμε στο ασυνείδητο του ασθενούς ψάχνοντας για θαμμένα και παραμορφωμένα μυστικά, και αρχίζουμε να το ακούμε ως έναν έξυπνο και υπερ-παρατηρητικό σύμμαχο. Όταν ένας θεραπευόμενος αλλάζει απότομα θέμα ή «μπερδεύει» τα λόγια του, δεν χρειάζεται να υποθέσουμε αυτόματα ότι πρόκειται για μια άμυνα που αντιστέκεται στην αλήθεια. Ίσως είναι το έξυπνο ασυνείδητό του που μόλις υπολόγισε με απόλυτη ακρίβεια ότι το θεραπευτικό πλαίσιο δεν αντέχει ακόμα αυτό το υλικό, ή ότι ο ίδιος ο θεραπευτής δεν είναι διαθέσιμος να το ακούσει. Το ασυνείδητο δεν προσπαθεί να μας ξεγελάσει, ίσως να βρίσκεται ήδη πολλά βήματα μπροστά μας.
Σας έχει τύχει να «νιώσετε» κάτι για έναν άνθρωπο ή μια κατάσταση πριν προλάβετε να το εξηγήσετε με λογική; Τι ήταν αυτό και τι αποδείχθηκε στο τέλος;
5
3 comments
Κωνσταντίνος Φύσσας
5
Και αν το ασυνείδητο ήταν το πιο έξυπνο κομμάτι μας;
powered by
Ψυχοθεραπεία στην Πράξη
Ο σκοπός της ομάδας είναι να ενώσει τη θεωρία της ψυχοθεραπείας με την πραγματικότητα της ψυχοθεραπείας.
https://www.fissas.gr/
Build your own community
Bring people together around your passion and get paid.
Powered by