Hồi xưa làm pha chế tui cứ nghĩ 1 món ngon chủ yếu là do balance (cân bằng vị). Ngọt bao nhiêu, chua bao nhiêu, đắng bao nhiêu... canh cho đúng là ngon. Nghe hợp lý ha 😅 Mà dạo này đọc thêm về Taste & Flavor Science (khoa học vị giác và hương vị) mới thấy mình hiểu... chưa tới thiệt. Lưỡi mình cảm nhận mấy vị cơ bản như ngọt, mặn, chua, đắng, umami. Nhưng cái mình gọi là “ngon” hình như đâu có nằm riêng trên cái lưỡi. Nó còn dính tới mùi mình ngửi được, texture (kết cấu), nhiệt độ, ký ức rồi cả cảm xúc lúc mình ăn nữa. Bởi vậy mới có chuyện 1 món làm đúng công thức chưa chắc mình nhớ. 1 ly nước balance đẹp chưa chắc khách quay lại. Mà ngược lại có mấy món nhìn bình thường thấy bà... ăn 1 miếng tự nhiên nhớ nhà, nhớ mẹ, nhớ 1 người nào đó 😅 Càng tìm hiểu về bếp tui càng thấy cái chữ “ngon” này phức tạp thiệt. Hơn 10 năm làm đồ uống, giờ đọc lại mấy cái căn bản mới thấy... chắc hồi đó mình mới biết pha nước có nghề thôi mấy fen 😂 Mà hỏi thiệt ngen: Có món nào chẳng cao sang gì, nhưng cứ ăn vô là anh em nhớ 1 người, 1 nơi hay 1 khoảng thời gian nào đó ko? — Tân

INTERVIEW & CAREER COACHING #47 15h30 chiều hè Một buổi tư vấn phát triển doanh nghiệp cùng bạn Tuyết – Co-Founder một công ty công nghệ Blockchain chuyên cung cấp giải pháp số hóa cho doanh nghiệp. Công ty của bạn có 6 cổ đông. Khoảng 5 lập trình viên. 4 bạn Sales cộng tác viên. Đã được mua lại cách đây gần 1 năm. Và hiện tại đã có gần 10 khách hàng sử dụng sản phẩm. Nghe qua thì nhiều người sẽ nghĩ: "Công ty công nghệ rồi, có sản phẩm rồi, có khách hàng rồi, chắc không có gì phải lo." Nhưng thực tế lại khác. Khó khăn lớn nhất của rất nhiều Startup và doanh nghiệp SME không phải là làm ra sản phẩm. Mà là: ❌ Làm sao tìm thêm khách hàng? ❌ Làm sao có vốn để phát triển? ❌ Làm sao xây dựng thương hiệu đủ mạnh để khách hàng tin tưởng? ❌ Làm sao có doanh thu đều đặn thay vì chờ khách hàng mới xuất hiện? Trong gần 90 phút trao đổi, anh Thắng nhận thấy một vấn đề khá phổ biến. Rất nhiều doanh nghiệp đang cố gắng tìm khách hàng mới trong khi chưa khai thác hết giá trị từ khách hàng cũ. Sau khi cùng phân tích tình hình hiện tại, bạn Tuyết đã nhìn rõ 5 việc cần làm ngay: ✅ 1. Chăm sóc và bán thêm dịch vụ cho khách hàng hiện tại Nếu đã có gần 10 khách hàng tin tưởng mua sản phẩm thì đây chính là tài sản quý nhất của công ty. Một khách hàng hài lòng thường dễ mua thêm dịch vụ hơn rất nhiều so với việc tìm một khách hàng hoàn toàn mới. ✅ 2. Nhờ khách hàng cũ và Network giới thiệu khách hàng tiềm năng B2B là cuộc chơi của niềm tin. Một lời giới thiệu từ khách hàng cũ thường giá trị hơn hàng chục cuộc gọi telesales. Đừng ngại hỏi: "Anh/chị có biết doanh nghiệp nào cũng đang gặp bài toán tương tự không?" ✅ 3. Phát huy sức mạnh đội ngũ Sales cộng tác viên Nhiều doanh nghiệp có cộng tác viên nhưng chưa có quy trình hỗ trợ. Muốn Sales bán được hàng cần: • Tài liệu bán hàng • Case study khách hàng • Kịch bản tư vấn • Chính sách hoa hồng rõ ràng Nếu làm tốt, đội ngũ cộng tác viên có thể trở thành kênh mở rộng thị trường với chi phí rất thấp. ✅ 4. Xây dựng Page Linkedin cho công ty

Sáng nay tui đọc tới một đoạn trong cuốn The Science of Cooking mà ngồi ngẫm cả buổi. ( Cuốn này bữa qua nhà Chị Bạn '' cô gái hà lan'' thấy hay nên củng lén lén về tìm đọc hí..hí ) Sách hỏi một câu nghe đơn giản lắm: "Why do we cook?" (Tại sao con người lại nấu ăn?) Lúc đầu tui nghĩ: "Ủa thì tại đói bụng chớ sao nữa." Nhưng không phải. Sách giải thích rằng nấu ăn là quá trình giải phóng những hương vị đang bị "nhốt" bên trong nguyên liệu. Nhiệt độ làm thay đổi cấu trúc. Protein thay đổi. Đường chuyển hóa. Mùi hương xuất hiện. Đọc tới đây tự nhiên tui khựng lại. Ủa... Người làm bar tụi tui cũng đang làm y chang mà ta? Ngày xưa làm nghề, tui cứ nghĩ mình đang pha nước. Bây giờ ngồi nghĩ lại mới thấy không hẳn vậy. Mình cũng đang đi tìm cách "mở khóa" hương vị. Caramelize (thắng) đường để tạo mùi thơm. Extract (chiết xuất) cà phê để lấy flavor (hương vị). Infuse (ngâm chiết) thảo mộc để lấy tinh dầu. Shake. Stir. Brew. Nghe khác nhau vậy thôi. Mục đích cuối cùng vẫn là: Lôi cái ngon đang trốn trong nguyên liệu ra ngoài. Càng tìm hiểu về bếp tui càng thấy thú vị. Ngày xưa cứ nghĩ bar và bếp là hai thế giới khác nhau. Bây giờ mới thấy giống bà con xa thất lạc nhau nhiều năm. Gặp lại mới biết nói cùng một ngôn ngữ. Chỉ khác cách diễn đạt. Một bên nói: "Balance flavor." Một bên nói: "Nêm cho vừa ăn." Một bên nói: "Extraction." Một bên nói: "Hầm thêm chút nữa." Mà thú thật. Tui đọc cuốn này không phải để thành Chef. Chef đủ áp lực rồi. Tóc tui hiện tại chắc chưa chịu nổi thêm một nghề nữa. Tui đọc vì càng học càng thấy mình biết ít hơn mình tưởng. Hồi mới đi làm, tui nghĩ đồ uống là đồ uống. Món ăn là món ăn. Bếp là bếp. Bar là bar. Càng đi lâu mới thấy mọi thứ đều đang xoay quanh một thứ: Nguyên liệu. Hương vị. Và cảm xúc của khách hàng. Chỉ là mỗi người đang nhìn nó từ một góc khác nhau. Có lẽ tới tầm này rồi, điều làm tui hứng thú không còn là học thêm một công thức mới. Mà là hiểu sâu hơn lý do đằng sau công thức đó. Hiểu tại sao món này ngon. Hiểu tại sao ly nước kia làm khách nhớ.

Nghe thì bình thường. Nhưng đối với một thằng hơn 10 năm đứng quầy bar như tui thì đây là một trải nghiệm khá buồn cười. 😂 Ngày xưa làm công việc liên quan đến pha chế riết quen. Cái gì cũng cân đo đong đếm. 10ml là 10ml. 30g là 30g. Lệch chút là thấy khó chịu rồi. Bởi vậy hồi mới bước vô bếp tui tự tin lắm. Trong đầu nghĩ: "Ơ kìa, pha cocktail được thì nấu ăn chắc dễ." Xong vô bếp được vài hôm thì nhận ra tui hơi ảo tưởng sức mạnh ))) Anh Chef bạn tui dạy: "Mài nêm vừa ăn là được." Cái tui đứng hình. Vừa ăn là vừa của anh hay của em? 😅 Rồi tới: "Cho vô một ít thôi." Một ít là bao nhiêu gram trời? "Xào lửa lớn vừa thôi." Lửa lớn vừa thôi là lớn luôn hay nhỏ vừa? Càng học càng thấy bếp đúng là một thế giới khác. Pha Chế thì giống môn toán. Bếp nhiều lúc giống môn văn. Một bên thích công thức. Một bên thích cảm giác. Một bên thích đo. Một bên thích nếm. Nhưng càng học tui lại càng thấy thú vị. Vì cuối cùng thì bar với bếp cũng giống nhau thôi. Đều là phục vụ khách hàng. Đều là áp lực giờ cao điểm. Đều là bài toán cost. Đều là chuyện làm sao để món ra ngon hôm nay và vẫn ngon như vậy vào ngày mai. Chỉ khác là mỗi bên nói một ngôn ngữ riêng. Và có lẽ đó cũng là lý do gần đây tui bắt đầu tìm hiểu nhiều hơn về bếp. Không phải để làm Đầu Bếp đâu mấy fen ))) Khó và lâu lắm. 😂 Mà vì tui chỉ muốn hiểu thêm một mảnh ghép nữa của ngành F&B. Hiểu hơn cách một căn bếp vận hành. Hiểu hơn cách chef suy nghĩ. Hiểu hơn những gì đang diễn ra phía sau cánh cửa bếp mỗi ngày. Hiện tại thì tui vẫn đang nấu hỏng đều. Vẫn nêm lố tay ( Bữa nấu cái nồi nước lèo Mì đổ nước cốt hầm gà quá mạng nó mặn thì thôi rồi lụm ơi luôn ) Vẫn bị chê. Nhưng vui. Vì cảm giác học lại từ đầu cũng khá thú vị. Anh em nào đi từ bar qua bếp rồi cho tui xin ít kinh nghiệm. ( Đặc biệt là mấy khâu nêm nếm ngen ) Chớ hiện tại tui vẫn đang loay hoay với cái khái niệm: "Một ít." 😂 — Tân

Nhìn đơn giản vậy thôi nhưng đằng sau nó là cả một câu chuyện văn hóa đồ uống kéo dài hàng trăm năm. Granita có nguồn gốc từ Sicily, miền Nam nước Ý. Từ thời chưa có tủ lạnh, người dân nơi đây đã mang tuyết từ núi Etna xuống, bảo quản trong các hầm đá và trộn với nước trái cây hoặc syrup để tạo ra món giải nhiệt cho mùa hè Địa Trung Hải. Theo thời gian, Granita trở thành một phần văn hóa của người Ý. Khác với sorbet hay kem, Granita có cấu trúc đá tinh thể thô hơn, tạo cảm giác vừa mát lạnh vừa sảng khoái khi thưởng thức. Điều thú vị là khi đi sang châu Á, món này lại bắt đầu thay đổi. Người Nhật có Kakigori. Người Hàn Quốc có Bingsu. Đài Loan có Snow Ice. Việt Nam có đá bào, đá nhận, chè đá và rất nhiều biến thể địa phương. Mỗi nền văn hóa đều biến "đá" thành một trải nghiệm riêng. Và đó là điều mình thích nhất trong ngành F&B. Một ý tưởng có thể bắt đầu ở một quốc gia. Nhưng khi đi qua từng vùng đất, nó sẽ được biến tấu để phù hợp với khẩu vị và thói quen địa phương. Granita Lemon Tea hôm nay cũng vậy. Vẫn là cảm giác đá bào mát lạnh từ nước Ý. Nhưng kết hợp cùng trà và vị chanh quen thuộc của người châu Á. Một món uống vừa có câu chuyện. Vừa có lịch sử. Vừa có cơ hội để sáng tạo thêm. Sau hơn 10 năm làm trong ngành beverage innovation (phát triển sản phẩm đồ uống), mình càng tin rằng: Innovation (đổi mới) không phải lúc nào cũng là tạo ra thứ hoàn toàn mới. Đôi khi chỉ là lấy một ý tưởng hay từ nơi khác trên thế giới và kể lại nó theo cách phù hợp với khách hàng của mình. Không biết trong hành trình làm nghề của anh em F&B, có món nào khiến anh em cảm thấy "đơn giản nhưng đầy cảm hứng" như vậy không? — Tân