Tối hôm qua, mình nhận được tin nhắn từ một giáo viên trẻ trong cộng đồng mình, kể về một chút "vị chát" của nghề giáo viên dạy tiếng Việt khi lần đầu tiên gặp phải tình huống khó xử. Mình viết bài này chia sẻ cùng các giáo viên, đặc biệt là giáo viên trẻ để thêm kinh nghiệm trong việc quản lí cảm xúc và xử lí tình huống nha. Em giáo viên tối qua kể là vừa có một học viên Việt kiều chủ động nhắn tin quan tâm đến khóa học, nhưng ngay sau đó lại ném về phía em một câu hỏi như gáo nước lạnh: "Tại sao tôi lại phải chọn học cô? Cô giải thích lí do đi đã." Em giáo viên ấy bối rối, cũng giải thích về phương pháp, về cách dạy ra sao, rồi nói là chỉ có hợp hay không mà thôi, cái này do học viên quyết định .v.v.., xong nhận lại được một câu của anh học viên Việt kiều: "Để tôi cân nhắc". Em cảm thấy học viên đang tự cho mình cái quyền được "tuyển" giáo viên bằng thái độ của một kẻ bề trên, trong lòng khó chịu âm ỉ nhưng cũng không biết phải đáp lại học viên như thế nào. Nghe em ấy kể, trong đầu mình lúc đó hiện lên một hình ảnh rất rõ: một người có tiền, bước vào một khu “chợ giáo viên” hay khu chợ lao động, đi dọc các sạp, cầm lên đặt xuống các món hàng, nhìn bằng ánh mắt khinh khỉnh xong hất hàm hỏi giá, chờ món hàng phải chứng minh mình xứng đáng được chọn. Ngày xưa mình đã từng gặp phải một số học viên hợm hĩnh kiểu này rồi, nghe em ấy kể mà thấy thương cái sự tử tế đang bị đặt nhầm chỗ của em quá. Lúc ấy mình mới bảo: - Em có nhận ra điều gì ở đây không? Người kia đang bỏ ra mấy đồng bạc lẻ để đi thuê em đấy. Trong thế giới của sự trao đổi, chúng ta thường bị nhầm lẫn giữa “dịch vụ khách hàng” và “giá trị nghề nghiệp”. Nếu là chị thì chị sẽ không chọn cách giải thích hay chứng minh gì hết. Khi mình bắt đầu giải thích để thuyết phục một người đang coi thường giá trị của mình, tức là mình đã tự hạ mình xuống dưới một bậc rồi đấy. Ngày xưa chị cũng có học viên đã hỏi câu tương tự như vậy, chị đã hỏi lại anh ta: 'Anh có quyền lựa chọn giáo viên phù hợp với tiêu chí của anh, và tôi cũng hoàn toàn có quyền lựa chọn học viên phù hợp với tiêu chuẩn giảng dạy của tôi. Anh hỏi vì sao anh phải chọn tôi? Vậy tôi cũng xin hỏi ngược lại: Anh có điều gì để khiến tôi muốn dành thời gian và tâm huyết của tôi để dạy anh?

Tuần vừa qua, tôi nhận được rất nhiều câu hỏi xoay quanh một nỗi lo chung: - Làm sao để có nhiều học viên hơn trên Preply? - Làm sao để dạy tiếng Việt hiệu quả hơn, không bị đuối? - Và quan trọng nhất: vì sao học viên đến rồi lại đi? Nếu bạn đang có cảm giác: - Học viên giảm - Tỉ lệ hủy buổi học tăng - Lịch học không còn đều như trước 👉 Bạn không cô đơn. 👉 Và cũng không phải bạn đang làm sai hoàn toàn. Sự thật cần nói thẳng Những thay đổi này không chỉ đến từ kỹ thuật. Phần lớn nó đến từ chu kỳ giao mùa. Chúng ta đang bước vào mùa đông ở nhiều quốc gia: - Giai đoạn ăn chơi nhiều hơn học - Lịch sinh hoạt đảo lộn - Thời tiết khắc nghiệt khiến việc học bị trì hoãn Vì vậy: - Có học viên hủy lịch vì… đi chơi - Có học viên hủy lịch vì… chưa sẵn sàng học ngay - Có học viên học chậm lại là điều bình thường 👉 Đừng hoảng. Đây là chu kỳ. Nhưng cũng phải nói thêm một câu quan trọng hơn: 👉 Chu kỳ này đang phân loại ai chơi nghiêm túc. Điều nguy hiểm không phải là học viên ít Điều nguy hiểm là: Có học viên nhưng dạy sai cách suốt 6 tháng mà không biết. Học viên ít đi không có nghĩa là bạn hết cơ hội.Nó có nghĩa là: - Bạn đang có thời gian - Thời gian để nhìn lại năng lực thật sự của mình - Thời gian để xây nền cho giai đoạn tiếp theo Thay vì đứng chờ: “Bao giờ học viên quay lại?” Hãy hỏi: “Nếu họ quay lại, mình đã đủ lực chưa?” Buổi chia sẻ hôm nay sẽ xoáy sâu vào 3 việc cốt lõi 1. Làm sao để bắt đầu dạy tiếng Việt cho người nước ngoài trên Preply – không mù mờ, không mò mẫm 2. Làm sao tối ưu hồ sơ để có học viên. Không phải để “cho đẹp”,mà để vượt qua cánh cửa đầu tiên. Hồ sơ là cái cửa. Không qua được cửa, bạn không bước vào được căn nhà. Nhưng qua cửa rồi, căn nhà có giữ được khách hay không mới là chuyện lớn. 3. Hồ sơ hơn 2 tháng không có học viên – nên sửa gì, bỏ gì, và giữ lại gì Khách mời tuần này Hôm nay, tôi mời một người chị mà tôi vẫn gọi là“Hộ mệnh của 5M” - @Tú Nhi Trần Người: - Ai cũng biết - Và rất nhiều người muốn gặp ít nhất một lần

Tuần này, mình được học viên book liền 5 buổi chỉ sau một buổi trial. Mình thấy câu nói “chuẩn bị là chìa khóa rất rất quan trọng” vẫn đúng Nhưng hôm nay, mình đã chuẩn bị theo cách khác. Mình không còn chuẩn bị slide hay giáo án chi tiết nữa. Thay vào đó, mình chuẩn bị những câu hỏi Những câu hỏi giúp mình hiểu học viên hơn và giúp mình định hình rõ mình thật sự có thể mang gì đến cho họ. Buổi học hôm qua trôi qua 50 phút thật nhanh. Mình không còn run, không còn sợ nói sai, không còn hồi hộp như trước nữa. Thay vào đó, mình cười, mình nói chuyện với học viên như với một người bạn. Và điều làm mình hạnh phúc nhất là: Học viên cười thật nhiều Vì mình dám kể về hành trình của chính mình — rằng mình cũng đang luyện nói tiếng Anh Đôi khi phản xạ của mình còn chậm Và mình cũng phải dùng Google Translate để hiểu học viên rõ hơn. Chính cái sự thật lòng và chưa hoàn hảo đó lại khiến mình và học viên tìm được điểm chung. Mình nhận ra, thứ khiến buổi học trở nên đáng nhớ không phải là giáo án hay kiến thức, mà là sự kết nối thật giữa hai con người. Mình vẫn còn trẻ, chưa có nhiều kinh nghiệm, nhưng điều khiến mình tự tin hôm nay không phải vì mình dạy giỏi, mà vì mình đã dám xuất hiện nhiều hơn — trên các buổi Zoom, dám mở cam, dám bật mic, dám đặt câu hỏi, dám chia sẻ quan điểm của mình. Chính những lần “dám xuất hiện đó” đã giúp mình trở nên điềm tĩnh và tự tin hơn từ bên trong. Nếu bạn đang trên hành trình 21 ngày và chưa có học viên, ĐỪNG LO. Hãy bắt đầu từ việc dám xuất hiện, dám nói, dám chia sẻ thật lòng. Bởi vì khi bạn kết nối thật, bạn không chỉ giúp học viên học tốt hơn, mà còn giúp chính mình trở nên tự tin và tự do hơn.

Mình mắc một sai lầm khi đăng thông tin khi gởi hồ sơ. Mình hoàn tất hồ sơ và gởi vào lúc 00:10. Đến 01:58 thì mình nhận được email hồ sơ được chấp nhận. Sáng mắt nhắm mắt mở, mình bấm luôn nút hiển thị hồ sơ. (Ngầu không? Vì mình chưa hề chuẩn bị một chút xíu nào về bài trial hay bất cứ gì). Đến đây, mình biết bây giờ ok mình lên thuyền, sẽ cần bình tĩnh giải quyết từng bước một các việc cần thiết. Sóng to quá thì mình sẽ nhảy xuống thuyền, thả lỏng cho nó đánh mình về bờ. Mình cập nhật thông tin căn cước và selfie một cái theo yêu cầu của preply. Và câu chuyện ngu ngok của mình được vỡ lẽ từ đây. Ahuhuhuhu. Tên đăng ký, mình lấy nick name của mình là JoJo (như mình vẫn thường làm) 😭 và tất nhiên tên ID của mình là Nguyen Ngoc Huyen Tram mà. 😭😭😭😭 Vậy là hồ sơ của mình bị khoá lập tức. Mình đã liên hệ với đội ngũ hỗ trợ của preply để thật thà khai báo về sự ngok nghek của mình. Thật là ngok nghek!!! Và mình phải tiếp tục chờ đợi……. Các bạn rút kinh nghiệm nhé!

Tôi là một giáo viên tiểu học, hơn hai mươi năm đứng lớp với môn Tiếng Việt. Giáo án, sách vở đã quen tay. Nhưng guồng quay thi cử đôi khi khiến tôi chỉ kịp dạy cho học sinh cái “đúng”, mà chưa có nhiều không gian để cùng các em đi sâu vào cái “hay”, cái “tinh tế” của ngôn ngữ. Chỉ từ khi bén duyên làm gia sư Tiếng Việt cho người nước ngoài, tôi mới thực sự chậm lại và suy ngẫm nhiều chiều hơn. Làm sao để người học không chỉ nói đúng, mà còn cảm được, thấy được cái hồn của tiếng mẹ đẻ? Và cũng từ đó, tôi nhận ra một “cái bẫy” rất quen trong cách dùng từ của chính người Việt chúng ta. Đó là từ: “chắc”. – 4 điều “mất” khi ta nói quá nhiều chữ “chắc” 1. Người nghe cảm nhận sự thiếu kiểm soát. Khi bạn nói “chắc là xong”, “chắc em làm được”, vô thức bạn đang cho thấy mình chưa nắm rõ tiến độ hoặc chưa dám đứng thẳng với việc mình làm. 2. Niềm tin bị bào mòn. Không ai yên tâm giao việc quan trọng cho một người không dám cam kết. “Chắc” là kẻ thù thầm lặng của sự tin cậy. 3. Năng lực tự bị hạ thấp. Dù bạn giỏi đến đâu, chỉ cần thêm chữ “chắc” vào đầu câu, sự tự tin lập tức giảm đi một nửa trong cảm nhận của người nghe. 4. Tiếng nói bị vặn nhỏ. Trong tranh luận hay trao đổi công việc, chữ “chắc” giống như việc bạn tự rút bớt uy tín của lập luận trước khi người khác kịp phản biện. – Vì sao người Việt hay dùng chữ “chắc”? Khi giảng cho học trò nước ngoài, tôi thường nói: người Việt trọng tình, ưa hòa khí, thích nói giảm nói tránh. “Chắc” nghe mềm, nghe an toàn hơn những câu khẳng định rõ ràng. Nó giống như một chiếc áo giáp: nếu lỡ sai, ta đỡ… ngượng. Nhưng trong bối cảnh hiện đại, nơi sự minh bạch và trách nhiệm được đặt lên hàng đầu, chiếc áo giáp ấy đôi khi lại trở thành bức tường khiến người khác khó tôn trọng bạn. – Sửa thế nào cho tinh tế? Sự dứt khoát không đồng nghĩa với cứng nhắc. Bạn hoàn toàn có thể vừa rõ ràng vừa nhẹ nhàng: • Tôi sẽ kiểm tra và phản hồi trước 3 giờ.• Tôi gửi ngay khi hoàn thành.• Tôi báo lại anh/chị trong chiều nay.• Vấn đề này tôi làm được.• Nếu có phát sinh, tôi sẽ thông báo ngay.