Activity
Mon
Wed
Fri
Sun
Dec
Jan
Feb
Mar
Apr
May
Jun
Jul
Aug
Sep
Oct
Nov
What is this?
Less
More
2 contributions to Ψυχοθεραπεία στην Πράξη
Μήπως η πιο ζωντανή παιδική σας ανάμνηση δεν συνέβη ποτέ;
🧩 Η μνήμη μας λειτουργεί περισσότερο σαν παζλ που διαρκώς ανασυνθέτουμε, παρά σαν κάμερα που καταγράφει πιστά. Αυτό φαίνεται καθαρά στο Σύνδρομο Ψευδούς Μνήμης, όπου το άτομο θυμάται με απόλυτη βεβαιότητα γεγονότα που δεν συνέβησαν ποτέ. Η έρευνα της Loftus (1995) έδειξε ότι το 25% των συμμετεχόντων «θυμήθηκε» και εμπλούτισε με δικές του λεπτομέρειες μια εντελώς κατασκευασμένη ιστορία, ενώ οι Garry και συνεργάτες (1996) απέδειξαν ότι και μόνο αν ζητήσουμε από κάποιον να φανταστεί ένα υποθετικό γεγονός, αυξάνεται δραματικά η μετέπειτα πεποίθησή του ότι αυτό όντως συνέβη. ☝ Αυτά τα δεδομένα είναι κρίσιμα για την κλινική πράξη. Μας υπενθυμίζουν πόσο προσεκτικοί πρέπει να είμαστε στην ακρόαση και στην αποφυγή καθοδηγητικών ερωτήσεων. Αυτό που φέρνει ο θεραπευόμενος στη συνεδρία αποτελεί την απόλυτα σεβαστή ψυχική του αλήθεια, αλλά δεν πρέπει να το αντιμετωπίζουμε πάντα ως τη μοναδική και απόλυτη αντικειμενική πραγματικότητα. Σε στιγμές ευαλωτότητας, ο νους μπορεί εύκολα να «υιοθετήσει» μια φανταστική ανάμνηση, απλώς για να δώσει ένα λογικό νόημα στο συναίσθημα που βιώνει στο εδώ και τώρα. ❓ Σκεφτείτε μια πολύ ζωντανή παιδική σας ανάμνηση: πόσο βέβαιοι είστε ότι τη ζήσατε ακριβώς έτσι, και πόσο πιθανό είναι να έχει «χτιστεί» στο μυαλό σας μέσα από τις αφηγήσεις τρίτων; Garry, M., Manning, C. G., Loftus, E. F., & Sherman, S. J. (1996). Imagination inflation: Imagining a childhood event inflates confidence that it occurred. Psychonomic Bulletin & Review, 3(2), 208–214. https://doi.org/10.3758/BF03212420 Loftus, E. F., & Pickrell, J. E. (1995). The formation of false memories. Psychiatric Annals, 25(12), 720–725. https://doi.org/10.3928/0048-5713-19951201-07
Μήπως η πιο ζωντανή παιδική σας ανάμνηση δεν συνέβη ποτέ;
Σε μια οικογενειακή συζήτηση στο παρελθόν, θυμάμαι να επιμένω ότι έχω κάποιες αναμνήσεις από τον παππού μου, που μάλιστα τις χαρακτήριζα "σαν όνειρο". Ήταν μελισσοκόμος κ είχα εικόνες από το εργαστήρι του (ακόμη τις έχω). Όταν ο πατέρας μου απάντησε: "Δε γίνεται να τον θυμάσαι. Πέθανε όταν ήσουν 4 ετών κ 1 χρόνο πριν -ισως κ παραπάνω- ήταν στο νοσοκομείο." Η δική μου ιστορία για τον παππού, είναι σίγουρα κατασκευασμένη κ εμπλουτισμένη με λεπτομέρειες, που άκουγα από το οικογενειακό περιβάλλον. Την έχω συνδέσει μάλιστα, με μια φωτογραφία (ο παππούς στο εργαστήρι του), που υπάρχει στο πατρικό μου. Αυτό που θυμάμαι έντονα πάντως, είναι η πίκρα - απογοήτευση που ένιωσα, όταν αποκαλύφθηκε η αλήθεια κ έντονο θυμό γιατί δεν πίστευαν στα λόγια μου. Τουλάχιστον, μετά από πολλά χρόνια μέσω της εκπαίδευσης, έδωσα απάντηση στο ανεξήγητο τότε, "γιατί"!
Η προσωπική μου διαδρομή από την ακύρωση στην κατανόηση, μ' έχει διαμορφώσει σε έναν άνθρωπο που δίνει χώρο στο αφήγημα του άλλου. Θεωρώ πως τα πρώιμα βιώματα των θεραπευόμενων, "καθρεφτίζουν" την υποκειμενική τους αλήθεια στο "τώρα". Είναι για μένα μια μορφή εξερεύνησης, την οποία αντιμετωπίζω με απόλυτο σεβασμό, κατανόηση και ενσυναίσθηση.
Η τέχνη του να ακούς τη σιωπή
Στην ψυχαδυναμική πρακτική, η σιωπή του θεραπευόμενου συχνά παρερμηνεύεται ως διακοπή της επικοινωνίας ή ως μια αντίσταση που πρέπει να καμφθεί. Στην πραγματικότητα, όπως αναλύει ο Andrea Sabbadini, αποτελεί μια εξαιρετικά πυκνή μορφή μη λεκτικής μεταβίβασης που λειτουργεί ως ένας κενός καμβάς προβολής. Όταν ο θεραπευτής επιλέγει συνειδητά να μην διακόψει αυτή την κατάσταση με πρόωρες ερωτήσεις ή ερμηνείες, δεν παραμένει παθητικός, αλλά προσφέρει ένα ζωτικό «κράτημα» (holding). Αυτή η ενεργή στάση μετατρέπει την παύση σε έναν ασφαλή μεταβατικό χώρο, επιτρέποντας στο ασυνείδητο υλικό να αναδυθεί και να βιωθεί στο «εδώ και τώρα». Η κλινική πρόκληση έγκειται στην αποκωδικοποίηση των ποιοτήτων αυτού του φαινομένου, καθώς δεν είναι όλες οι σιωπές ταυτόσημες. Η σιωπή μπορεί να είναι επιθετική, αποτελώντας μια ασυνείδητη απόπειρα ελέγχου και ματαίωσης του θεραπευτή, αλλά μπορεί να είναι και βαθιά δημιουργική, υποδεικνύοντας —κατά τον Winnicott— την αναπτυξιακή ικανότητα του ατόμου να παραμένει μόνο του παρουσία κάποιου άλλου. Συχνά, ωστόσο, η απουσία λόγου εγείρει έντονο αντιμεταβιβαστικό άγχος στους νέους θεραπευτές, οι οποίοι νιώθουν την ανάγκη να ανακουφίσουν τη δική τους αμηχανία γεμίζοντας το κενό με ερωτήσεις. Η πραγματική παρέμβαση, όμως, προϋποθέτει μια σταθερή, ζεστή παρουσία που αντέχει τη σιωπή χωρίς την πίεση της άμεσης εξήγησης. Όταν ένας θεραπευόμενός σας σταματά απροσδόκητα να μιλάει για αρκετά λεπτά, πόσο εύκολο σας είναι να ξεχωρίσετε αν εκείνη τη στιγμή η δική σας παρόρμηση να κάνετε μια ερώτηση πηγάζει από τις πραγματικές ανάγκες του ασθενούς ή από τη δική σας δυσκολία στο κενό; Sabbadini, A. (1989). Listening to silence. British Journal of Psychotherapy, 5(4), 406–415.
Η τέχνη του να ακούς τη σιωπή
Δε μου ήταν εύκολο αρχικά να το ξεχωρίσω. Άφηνα λίγα δευτερόλεπτα να "κυλήσουν" κ παρατηρούσα πως ένιωθα άβολα. Στη συνέχεια φρόντιζα να "γεμίζω" το κενό, κάνοντας ερώτηση. Θεωρούσα πως με αυτόν τον τρόπο, ικανοποιούσα την ανάγκη του θεραπευόμενου. Τελικά, μέσω της προσωπικής μου θεραπείας, κατάλαβα ότι η παρόρμησή μου πήγαζε από τη δική μου δυσκολία στο κενό.
1-2 of 2
Μαρία Αρσενικού
2
13 points to level up
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας / Συμβουλευτική Σχέσεων & Ζεύγους / Ψυχοδυναμική Προσέγγιση / Εθελόντρια στο Ινστιτούτο Prolepsis σε άτομα τρίτης ηλικίας

Active 2d ago
Joined Oct 31, 2026
Σίκινος