Activity
Mon
Wed
Fri
Sun
Dec
Jan
Feb
Mar
Apr
May
Jun
Jul
Aug
Sep
Oct
Nov
What is this?
Less
More
23 contributions to Ψυχοθεραπεία στην Πράξη
Όταν σβήνει το φως, ποιον φοβόμαστε;
👉Κάποιοι από εσάς ίσως θυμάστε τη σειρά «Η Ζώνη του Λυκόφωτος». Η επιτυχία της οφείλεται στο ότι παρέκαμπτε τη λογική και τις συνειδητές μας άμυνες. Από ψυχαναλυτική σκοπιά, λειτουργούσε ως ένας ασφαλής χώρος όπου οι θεατές επεξεργάζονταν άγχη που αλλιώς θα ήταν δύσκολο να αντέξουν, ακριβώς επειδή το «περιτύλιγμα» ήταν η επιστημονική φαντασία. Ο Rod Serling αξιοποίησε με μαεστρία αυτό που ο Freud (1919/1955) ονόμασε «Ανοίκειο»: την τρομακτική αίσθηση όταν κάτι απολύτως οικείο γίνεται ξαφνικά ξένο και απειλητικό. Ο θεατής έβλεπε συνηθισμένους ανθρώπους σε καταστάσεις όπου η λογική ανατρέπεται και ερχόταν αντιμέτωπος με το δικό του ασυνείδητο και τον φόβο της απώλειας ελέγχου, αλλά από απόσταση που του επέτρεπε να τον αντέξει. 👉Στα περισσότερα επεισόδια ο πραγματικός κίνδυνος δεν ήταν κάποιο τέρας, αλλά τα κρυμμένα κομμάτια του ίδιου του ανθρώπου: η παράνοια, η απληστία, οι ενοχές. Στο επεισόδιο «Τα τέρατα έρχονται στη λεωφόρο Μέιπλ» (1960), μια φιλήσυχη γειτονιά μένει ξαφνικά χωρίς ρεύμα και χωρίς επικοινωνίες. Η αβεβαιότητα γίνεται ανυπόφορη και η ανάγκη για έναν υπεύθυνο επιτακτική. Αρκεί η φήμη ότι ένας εξωγήινος κρύβεται ανάμεσά τους: ο φόβος βρίσκει στόχο, ο πρώτος που φαίνεται λίγο διαφορετικός γίνεται ο ύποπτος και οι γείτονες στρέφονται ο ένας εναντίον του άλλου. Το κακό αποβάλλεται από τον εαυτό και τοποθετείται στον «άλλον». Το πιο ενδιαφέρον είναι το τέλος. Δύο εξωγήινοι παρακολουθούν από ψηλά και συμπεραίνουν ότι δεν χρειάζεται να επιτεθούν: αρκεί να «κόψουν το ρεύμα», να διαταράξουν τη ρουτίνα, και οι άνθρωποι θα αυτοκαταστραφούν. ☝ Έπειτα μιλά ο ίδιος ο Serling και λέει ότι τα όπλα της κατάκτησης μπορεί να είναι απλώς σκέψεις, στάσεις και προκαταλήψεις που βρίσκονται στο μυαλό των ανθρώπων, και ότι αυτά δεν περιορίζονται στη Ζώνη του Λυκόφωτος. Εκεί καταργείται η ασφαλής απόσταση. Ο θεατής, που μέχρι εκείνη τη στιγμή ανακουφιζόταν επειδή τα τέρατα ήταν «εκεί έξω», καλείται να δει ότι το τέρας δεν ανήκει στη μυθοπλασία. - Όταν ένας άνθρωπος ή μια ομάδα σας προκαλεί έντονο φόβο, ρωτήστε τι σας θυμίζει και τι από εσάς μπορεί να βλέπετε πάνω του/τους. - Μην ακολουθείτε τη βεβαιότητα της ομάδας μόνο επειδή ακούγεται δυνατά. Μια μικρή παύση πριν δράσετε προστατεύει. - Παρατηρήστε ποια ιστορία τρόμου σας ταράζει περισσότερο και γιατί, γιατί συχνά δείχνει τι ζητά να επεξεργαστείτε.
Όταν σβήνει το φως, ποιον φοβόμαστε;
Θα συμφωνήσω με την Όλγα για όλα όσα αναφέρει παραπάνω και αφορούν και το δικό μου "κόψιμο ρευματος". Η απώλεια ενός δικού μου ανθρώπου είναι αυτο το οποίο δεν μπορώ να διαχειριστώ καθόλου. Και μόνο στην σκέψη, αρχίζει ο οργανισμός μου και αντιδρά με όλους τους τρόπους. Το συναίσθημα ότι "δεν μπορώ να κάνω κάτι" είναι αυτό που με τρομάζει και ίσως αυτος είναι και ο λόγος που ασχολήθηκα με την αστρολογία και κατόπιν με το θέμα της ψυχολογίας και της ψυχικής υγείας. Η απώλεια των "αγαπημένων μου" και ταυτόχρονα η "απώλεια ελέγχου", να μην μπορώ να δώσω λύση ή να μην μπορώ να βοηθήσω σε μια κατάσταση. Δεν ξέρω πως αλλιώς να το περιγράψω.
Εναρμόνιση (attunement), η τέχνη να καταλαβαίνεις χωρίς να σου εξηγήσουν, με 3 συμβουλές
Η εναρμόνιση (attunement) είναι η ικανότητα να συντονιζόμαστε με την εσωτερική συναισθηματική κατάσταση του άλλου και όχι μόνο με ό,τι κάνει. 👉Ο Daniel Stern (1985) την περιέγραψε στη σχέση γονέα και βρέφους. Όταν ένα βρέφος βγάζει ένα ενθουσιώδες «άαα!» βλέποντας ένα παιχνίδι, η μητέρα δεν επαναλαμβάνει τον ήχο, αλλά απαντά με ένα κούνημα των ώμων που κρατά όσο και το «άαα!». Δεν είναι μίμηση, είναι απόδοση του ίδιου συναισθήματος με άλλο τρόπο. Έτσι το βρέφος νιώθει ότι αυτό που ζει μέσα του μπορεί να το καταλάβει κάποιος. 👉Στους ενήλικες η εναρμόνιση εμφανίζεται ως η αίσθηση ότι ο άλλος «με πιάνει» πριν μιλήσω. Ο σύντροφος καταλαβαίνει από τη φωνή ότι η μέρα ήταν δύσκολη και ετοιμάζει ένα τσάι αντί να ρωτήσει. Η φροντίδα προσφέρεται πριν ζητηθεί, επειδή οι δύο μοιράζονται κοινούς συναισθηματικούς ρυθμούς. Δεν είναι ούτε διαρκής ούτε τέλεια, και αυτό που μετράει είναι να επιστρέφουμε και να επιδιορθώνουμε τις αστοχίες. 3 μικρές συμβουλές ✔Παρατήρησε πριν απαντήσεις: τόνο φωνής, ρυθμό, στάση σώματος, όχι μόνο λόγια. ✔Έλεγξε, μην υποθέτεις: ένα «μου φαίνεσαι κουρασμένος, έχω δίκιο;» αφήνει τον άλλον να σε διορθώσει. ✔ Επιδιόρθωνε τις αστοχίες: αν δεν κατάλαβες, ξαναγύρισε και πες το. ❓Πότε νιώσατε τελευταία φορά ότι κάποιος σας κατάλαβε χωρίς να χρειαστεί να του εξηγήσετε τίποτα; Βιβλιογραφική αναφορά Stern, D. N. (1985). The interpersonal world of the infant: A view from psychoanalysis and developmental psychology. Basic Books.
Εναρμόνιση (attunement), η τέχνη να καταλαβαίνεις χωρίς να σου εξηγήσουν, με 3 συμβουλές
Ειλικρινά πόσο σημαντική είναι η εναρμόνιση που αναφέρετε, στην καθημερινότητα μας. Μπορεί να μην είναι κάθε μέρα ή συνεχόμενη αλλά όταν είναι συχνή, την αισθάνομαι σαν μια όαση στην έρημο. Θεωρώ ότι το να έχεις 1 ή 2 αγαπημένα πρόσωπα με τα οποία συντονίζεσαι συναισθηματικά είναι ίσως αυτό που λέμε "ευτυχία" στην ζωή. Εγώ προσωπικά την είχα αυτή την αίσθηση, μόλις εχτές όπου μετά από μια έντονα δύσκολη μέρα, όταν μίλησα με τον αδερφό μου στο τηλέφωνο... κατάλαβε και όχι μόνο ήταν εκεί συναισθηματικά αλλά έσπευσε και να με βοηθήσει και να μου προσφέρει μια πρόχειρη λύση μέχρι να διορθωθεί το πρόβλημα. Είναι αυτές οι στιγμές που γυρνάς τα μάτια σου στον Ουρανό και λές "ευχαριστώ" ακόμα και αν το πρόβλημα δεν είναι τόσο σημαντικό (θέμα υγείας ή κάτι ανάλογο) αλλά μικρό και καθημερινό! Το κείμενο που ανεβάσατε ήταν στο σωστό timing για να σκεφτώ πάλι ένα μεγάλο "ευχαριστώ".
Και αν το ασυνείδητο ήταν το πιο έξυπνο κομμάτι μας;
Για δεκαετίες, η ψυχοδυναμική θεωρία κατανοούσε το ασυνείδητο σαν ένα σκοτεινό, σχεδόν επικίνδυνο χώρο.Το κλασικό μοντέλο του Freud το παρουσίασε περίπου σαν μια ψυχική μαύρη τρύπα που ρουφάει απαγορευμένες επιθυμίες, ανεπίτρεπτες παρορμήσεις και πρώιμα τραύματα, παραμορφώνοντάς τα σε ακατανόητα όνειρα ή συμπτώματα. Σε αυτή την οπτική, το ασυνείδητο είναι ένας κάδος απορριμμάτων της ψυχής, ένα τυφλό, παράλογο κομμάτι που ο θεραπευτής καλείται πάση θυσία να κατανοήσει. Τι γίνεται αν το ασυνείδητο δεν είναι ένας χώρος χαοτικής παραμόρφωσης, αλλά το πιο προηγμένο σύστημα αντίληψης που διαθέτουμε; Η σύγχρονη ψυχανάλυση, σε άμεσο διάλογο με τη γλωσσολογία και τις νευρογνωστικές επιστήμες, ανατρέπει πλήρως την παραπάνω οπτική. Κάποιες ψυχοδυναμικές προσεγγίσεις θεωρούν ότι το ασυνείδητο είναι ένα εξαιρετικά γρήγορο, ευφυές και δομημένο σύστημα επεξεργασίας πληροφοριών. Δεν απωθεί στα τυφλά, αντίθετα, σαρώνει και αξιολογεί. Πριν καν σχηματιστεί μια συνειδητή σκέψη, αυτό το «έξυπνο» ασυνείδητο έχει ήδη διαβάσει την ατμόσφαιρα, έχει αποκωδικοποιήσει τις ανεπαίσθητες αλλαγές στον τόνο της φωνής, έχει αναλύσει τη σύνταξη του λόγου του άλλου και έχει αντιληφθεί τις υποκείμενες ψυχικές δυναμικές με τρομακτική ακρίβεια. Λειτουργεί σαν ένας μηχανισμός άμεσης προσαρμογής που συλλαμβάνει πολύπλοκα σχεσιακά δεδομένα σε χιλιοστά του δευτερολέπτου, πολύ πριν προλάβει να ακολουθήσει το αργό, λογικό μας μυαλό. Αν αποδεχτούμε αυτή τη μετατόπιση, η κλινική μας στάση οφείλει να αλλάξει. Σταματάμε να εστιάζουμε στο ασυνείδητο του ασθενούς ψάχνοντας για θαμμένα και παραμορφωμένα μυστικά, και αρχίζουμε να το ακούμε ως έναν έξυπνο και υπερ-παρατηρητικό σύμμαχο. Όταν ένας θεραπευόμενος αλλάζει απότομα θέμα ή «μπερδεύει» τα λόγια του, δεν χρειάζεται να υποθέσουμε αυτόματα ότι πρόκειται για μια άμυνα που αντιστέκεται στην αλήθεια. Ίσως είναι το έξυπνο ασυνείδητό του που μόλις υπολόγισε με απόλυτη ακρίβεια ότι το θεραπευτικό πλαίσιο δεν αντέχει ακόμα αυτό το υλικό, ή ότι ο ίδιος ο θεραπευτής δεν είναι διαθέσιμος να το ακούσει. Το ασυνείδητο δεν προσπαθεί να μας ξεγελάσει, ίσως να βρίσκεται ήδη πολλά βήματα μπροστά μας.
Και αν το ασυνείδητο ήταν το πιο έξυπνο κομμάτι μας;
Είναι εντυπωσιακό αυτό που αναφέρετε για το ασυνείδητο. Προσωπικά θεωρώ ότι έχει μεγάλη δόση αλήθειας αυτή η θεωρία. Έτσι όπως το αντιλαμβάνομαι ένας τρόπος που το βλέπουμε είναι ότι μετά από ένα γεγονός αν "φτιάξουμε το παζλ" από μικρά γεγονότα που είχε καταγράψει ο εγκέφαλός μας αλλά δεν είχαμε δώσει σημασία τότε. Μια άλλη περίπτωση που φαίνεται το πόσο έξυπνο είναι το ασυνείδητο είναι τα όνειρα, όπου μέσα από αυτά πολλές φορές αποκαλύπτονται γεγονότα που έρχονται αργότερα (τα λεγόμενα προφητικά).
Η τέχνη του να ακούς τη σιωπή
Στην ψυχαδυναμική πρακτική, η σιωπή του θεραπευόμενου συχνά παρερμηνεύεται ως διακοπή της επικοινωνίας ή ως μια αντίσταση που πρέπει να καμφθεί. Στην πραγματικότητα, όπως αναλύει ο Andrea Sabbadini, αποτελεί μια εξαιρετικά πυκνή μορφή μη λεκτικής μεταβίβασης που λειτουργεί ως ένας κενός καμβάς προβολής. Όταν ο θεραπευτής επιλέγει συνειδητά να μην διακόψει αυτή την κατάσταση με πρόωρες ερωτήσεις ή ερμηνείες, δεν παραμένει παθητικός, αλλά προσφέρει ένα ζωτικό «κράτημα» (holding). Αυτή η ενεργή στάση μετατρέπει την παύση σε έναν ασφαλή μεταβατικό χώρο, επιτρέποντας στο ασυνείδητο υλικό να αναδυθεί και να βιωθεί στο «εδώ και τώρα». Η κλινική πρόκληση έγκειται στην αποκωδικοποίηση των ποιοτήτων αυτού του φαινομένου, καθώς δεν είναι όλες οι σιωπές ταυτόσημες. Η σιωπή μπορεί να είναι επιθετική, αποτελώντας μια ασυνείδητη απόπειρα ελέγχου και ματαίωσης του θεραπευτή, αλλά μπορεί να είναι και βαθιά δημιουργική, υποδεικνύοντας —κατά τον Winnicott— την αναπτυξιακή ικανότητα του ατόμου να παραμένει μόνο του παρουσία κάποιου άλλου. Συχνά, ωστόσο, η απουσία λόγου εγείρει έντονο αντιμεταβιβαστικό άγχος στους νέους θεραπευτές, οι οποίοι νιώθουν την ανάγκη να ανακουφίσουν τη δική τους αμηχανία γεμίζοντας το κενό με ερωτήσεις. Η πραγματική παρέμβαση, όμως, προϋποθέτει μια σταθερή, ζεστή παρουσία που αντέχει τη σιωπή χωρίς την πίεση της άμεσης εξήγησης. Όταν ένας θεραπευόμενός σας σταματά απροσδόκητα να μιλάει για αρκετά λεπτά, πόσο εύκολο σας είναι να ξεχωρίσετε αν εκείνη τη στιγμή η δική σας παρόρμηση να κάνετε μια ερώτηση πηγάζει από τις πραγματικές ανάγκες του ασθενούς ή από τη δική σας δυσκολία στο κενό; Sabbadini, A. (1989). Listening to silence. British Journal of Psychotherapy, 5(4), 406–415.
Η τέχνη του να ακούς τη σιωπή
Από την ελάχιστη εμπειρία μου μπορώ να πώ ότι η σιωπή μαζί το "δεν γνωρίζω" του θεραπευτή είναι οι πιο προκλητικές στιγμές της συνεδρίας. Θα συμφωνήσω και εγώ ότι αυτό μάλλον προέρχεται από την δική μας παρόρμηση να απαλύνουμε τον πόνο και το άγχος του θεραπευόμενου. Ο συμβουλευόμενος εκείνη την στιγμή προφανώς και θέλει να μιλήσει για το θέμα που τον απασχολεί και ίσως μια ερώτηση ή οποιαδήποτε "λέξη" του "κόβει" την ροή της σκέψης του ή των συναισθημάτων του. Η ψυχοδυναμική τελικά είναι ένα απέραντο ταξίδι γνώσης και συνειδητοποίησης.
Γιατί η μακροχρόνια ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία αποτελεί την πιο σύγχρονη και ουσιαστική απάντηση στις ρίζες της κατάθλιψης.
Σύμφωνα με τη συστηματική ανασκόπηση των Moser et al. , τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η μακροχρόνια ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία επιφέρει σημαντική και διαρκή βελτίωση στην κατάθλιψη, με τα οφέλη της μάλιστα να συνεχίζουν να αυξάνονται ακόμα και αρκετό καιρό μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας. ‼ Αυτό το εύρημα είναι κομβικής σημασίας για την ψυχοδυναμική προσέγγιση. Υπάρχει συχνά η παρανόηση ότι πρόκειται για μια ξεπερασμένη μέθοδο που έχει μείνει πίσω. Στην πραγματικότητα, η έρευνα αποδεικνύει πως είναι μια απολύτως σύγχρονη και επιστημονικά επίκαιρη θεραπεία. Ζούμε σε μια περίοδο ταχύτητας που συχνά ενθαρρύνει τις επιφανειακές λύσεις. Αντίθετα, η ψυχοδυναμική θεραπεία είναι η σύγχρονη απάντηση που επιλέγει να βρει και να κατανοήσει τους λόγους που υπάρχουν οι δυσκολίες. Αντιμετωπίζει τον άνθρωπο με σεβασμό στον χρόνο που χρειάζεται ο νους του για να δομήσει νέους, πιο ανθεκτικούς τρόπους ζωής και όχι απλώς για να "καλύψει" ένα σύμπτωμα. Ουσιαστικά, τα επιστημονικά δεδομένα μας δείχνουν ότι η αυθεντική και δομική αλλαγή παραμένει μια βαθιά, εσωτερική διαδικασία. ❓Σε μια εποχή που πιέζει διαρκώς για γρήγορες λύσεις, πόσο εύκολο πιστεύετε ότι είναι να επιτρέψουμε στον εαυτό μας τον απαραίτητο χρόνο για να επουλώσει τις πραγματικές ρίζες μιας δυσκολίας; Moser M, Barrett A, Woll-Weber CFJ, Fonagy P, Luyten P, Campbell C. Long-Term Psychodynamic Psychotherapy for Depression: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Depress Anxiety. 2026 Sep 23;2026:6172409. doi: 10.1155/da/6172409. PMID: 42787645; PMCID: PMC13601849.
Η αλήθεια είναι ότι στην σύγχρονη εποχή που ζούμε, έχουμε μάθει να θέλουμε εύκολες και γρήγορες λύσεις και απαντήσεις. Είναι κάτι σαν το "μότο" της εποχής. Εύκολα και γρήγορα. Πόσο όμως ένας άνθρωπος μπορεί να ψάξει μέσα του, να πάει στην πηγή των θεμάτων του και να τα διερευνήσει αν δεν αφιερώσει χρόνο σε αυτό? Γνώμη μου είναι πως δεν μπορεί, ακόμα και αν προσπαθήσει να υιοθετήσει μια νέα συμπεριφορά χωρίς να ξέρει το "γιατί" και το "πως" αυτή η συμπεριφορά θα είναι επίπλαστη και επιφανειακή. Μετά από κάποιο διάστημα θα συνειδητοποιήσει ότι δεν είναι ο εαυτός του. Ότι φοράει ακόμα μια "μάσκα".
1-10 of 23
Σουλη Σταματιου
3
16 points to level up
Είμαι μαμα 3 παιδιών στην εφηβεία, εχω τελειώσει την γεωπονική αλλά η αστρολογία και η ψυχολογία είναι το πάθος και η έμπνευση μου.

Active 1d ago
Joined Sep 29, 2026