Κοινωνιολόγικα/κοινωνιοψυχολογικα: • Georg Simmel («Η Μητρόπολη και η Πνευματική Ζωή»): Ο Simmel υποστήριξε ότι ο αστικός άνθρωπος δέχεται έναν καταιγισμό ερεθισμάτων. Για να επιβιώσει ψυχολογικά, αναπτύσσει μια «μπλαζέ» (blasé) στάση—γίνεται απαθής, απόμακρος και ορθολογιστής. Η αποστασιοποίηση αυτή είναι μηχανισμός άμυνας, αλλά οδηγεί στην απομόνωση. • Louis Wirth («Ο Αστικός Τρόπος Ζωής»): Ο Wirth όρισε τον αστικισμό μέσα από τρία στοιχεία: μέγεθος, πυκνότητα και ετερογένεια. Υποστήριξε ότι η μεγάλη πυκνότητα οδηγεί σε δευτερεύουσες αντί για πρωτεύουσες σχέσεις. Οι άνθρωποι γνωρίζονται ως «ρόλοι» (π.χ. ο ταμίας, ο οδηγός) και όχι ως προσωπικότητες, με αποτέλεσμα το αίσθημα της «μοναξιάς μέσα στο πλήθος». • Karl Marx (Θεωρία της Αλλοτρίωσης): Στο πλαίσιο του καπιταλισμού, ο εργαζόμενος αποξενώνεται από το προϊόν της εργασίας του, από τη διαδικασία παραγωγής, από τον εαυτό του και, τελικά, από τους συνανθρώπους του. Η πόλη μετατρέπεται σε μια αγορά όπου οι σχέσεις γίνονται χρησιμοθηρικές (συναλλακτικές). Αρχιτεκτονικα: • Le Corbusier και ο Μοντερνισμός: Το κίνημα του μοντερνισμού (μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο) αντιμετώπισε την πόλη σαν «μηχανή». Η έμφαση δόθηκε στον διαχωρισμό των ζωνών (ζώνη κατοικίας, ζώνη εργασίας) και στα μεγάλα συγκροτήματα κατοικιών (πολυκατοικίες). Αυτό κατέστρεψε την παραδοσιακή γειτονιά, εγκλωβίζοντας τους ανθρώπους σε απομονωμένα «κουτιά». • Η κυριαρχία του αυτοκινήτου: Οι πόλεις σχεδιάστηκαν για τα οχήματα και όχι για τους πεζούς. Η έλλειψη πεζοδρομίων, πλατειών και δημόσιων χώρων (τρίτων μερών / third places) μειώνει τις αυθόρμητες κοινωνικές συναντήσεις. • Αμυντική Αρχιτεκτονική (Hostile Architecture): Στα καπιταλιστικά αστικά κέντρα παρατηρείται ο σχεδιασμός στοιχείων (π.χ. παγκάκια με χωρίσματα, καρφιά σε περβάζια) που αποτρέπουν τους ανθρώπους (κυρίως αστέγους ή νεολαία) από το να σταθούν ή να συγκεντρωθούν, ενισχύοντας την αίσθηση της καχυποψίας και του ελέγχου Η καπιταλιστική οικονομία χρησιμοποιεί τον αστικό χώρο για τη μεγιστοποίηση του κέρδους, επηρεάζοντας άμεσα την ψυχολογία μας

Οι δημόσιοι χώροι μετατρέπονται σε εμπορικά κέντρα (καφετέριες, μαγαζιά) με αποτέλεσμα να πρέπει να πληρώσεις για να κοινωνικοποιηθείς. Όποιος δεν έχει χρήματα, αποκλείεται. Ο χρόνος μεταφράζεται σε χρήμα, οι άνθρωποι βιάζονται, μειώνονας τον χρόνο για ουσιαστική, μη παραγωγική επικοινωνία. Η πόλη προβάλλεται ως το πεδίο της ατομικής ανέλιξης και του ανταγωνισμού.Ο διπλανός πολλές φορές αντιμετωπίζεται ως ανταγωνιστής και όχι ως μέλος της ίδιας κοινότητας. Συνοπτικά Η σύγχρονη πόλη δημιουργεί μια αντίφαση: φυσική εγγύτητα αλλά κοινωνική απόσταση. Ο καπιταλισμός προωθεί την ιδέα ότι η ευτυχία είναι ατομική υπόθεση (κατανάλωση, καριέρα), ενώ η αρχιτεκτονική των πόλεων υλοποιεί αυτή την ιδέα στο χώρο, χτίζοντας τείχη αντί για γέφυρες ανάμεσα στους ανθρώπους. Το ίδιο γίνεται και με τα σοσιαλ. • Οι αλγόριθμοι είναι σχεδιασμένοι για να μας κρατούν μόνους μπροστά σε μια οθόνη. • Η κοινωνική αλληλεπίδραση μετατρέπεται σε προϊόν. Τα «likes», οι κοινοποιήσεις και οι ακόλουθοι γίνονται το νέο «κοινωνικό κεφάλαιο», το οποίο όμως είναι επιφανειακό. Αντί για ουσιαστική σύνδεση, επιδιώκεται η προσωπική «επίδοση» και η προβολή του εαυτού ως «brand» (ατομικισμός). Η σχέση ανάμεσα στα αστικά κέντρα, τον καπιταλισμό και το αίσθημα της ατομικότητας και απομόνωσης έχει μελετηθεί εκτενώς από την κοινωνιολογία, την κοινωνική ψυχολογία και την αρχιτεκτονική. Αν και οι πόλεις προσφέρουν συνεχή αλληλεπίδραση, συχνά λειτουργούν ως «θερμοκήπια» μοναξιάς. Ακολουθεί μια δομημένη ανάλυση των κυριότερων θεωριών που εξηγούν αυτό το παράδοξο. 1. Κοινωνιολογική και Κοινωνιοψυχολογική Θεώρηση Οι κλασικοί και σύγχρονοι κοινωνιολόγοι επικεντρώνονται στο πώς το μέγεθος της πόλης και η καπιταλιστική δομή αλλάζουν την ανθρώπινη ψυχολογία. Georg Simmel («Η Μητρόπολη και η Πνευματική Ζωή»): Ο Simmel υποστήριξε ότι ο αστικός άνθρωπος δέχεται έναν καταιγισμό ερεθισμάτων. Για να επιβιώσει ψυχολογικά, αναπτύσσει μια «μπλαζέ» (blasé) στάση—γίνεται απαθής, απόμακρος και ορθολογιστής. Η αποστασιοποίηση αυτή είναι μηχανισμός άμυνας, αλλά οδηγεί στην απομόνωση.

Μπορεί βέβαια να συμβαίνει και κάτι άλλο, να εισπράττει νευρολογικά το σώμα τον τρόπο που θυμώνει ο άλλος ως απειλή, πχ φωνες,απειλητική στάση σώματος κλπ και έτσι το νευρικό σύστημα να μπαίνει σε fight or flight.

Μπράβο Μάνο, εύχομαι καλή επιτυχία στο εγχείρημα!

🩷

Η Φρίντα Καλό εξωτερίκευε και μετουσιωνε τον πόνο μεσω της τεχνης, και κανει ιδιαίτερη αίσθηση πως απέβαλε οποιαδήποτε ντροπή ή φόβο κρίσης και εβγάζε την ευαλωτοτητα της σε κοινή θέα. Σε αυτό νομίζω έπαιξε ρόλο και η ταυτότητα της ως φεμινίστρια,κομμουνίστρια και ακτιβιστρια. Τόλμησε να ζωγραφίσει θέματα που η κοινωνία έκρυβε κάτω από το χαλί: την αποβολή, τη γυναικεία μοναξιά, τη γέννηση και τη σωματική φθορά. Έδειξε ότι το γυναικείο σώμα δεν υπάρχει μόνο για να αρέσει στους άντρες, σπάζοντας τα πατριαρχικα πρότυπα της εποχής της. Παράλληλα, η κομμουνιστική της ταυτότητα και η αγάπη της για το Μεξικό ήταν παντού. Απέρριψε τη δυτική μόδα και επέλεξε να φορά παραδοσιακές μεξικανικες φορεσιές, ενώ κράτησε φυσικά τα ενωμενα φρύδια της κ την οποία φυσική τριχοφυία. Αυτό ηταν μια συνειδητή αντιαποικιοκρατική δήλωση και μια πολιτική επιλογή.

Όχι ακριβώς αλλά θαυμαζα πάντα την ικανότητα ψυχογράφισης του Ντοστογιέφσκι , το πώς αποτυπώνει στο χαρτί την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης φύσης κ πως ξεδιπλώνει στα γραπτά του τραύματα κοινωνικά κ ατομικά, ψυχικα και όχι μονο

Ναι, τι να πρώτο πούμε για αυτό το έργο,θα μπορούσε να είναι "μάθημα" για εκπαιδευόμενους στην ψυχοθεραπεία και στη ψυχολογία στη κοινωνική ψυχολογία και στη κοινωνιολογία. Θα αναφέρω οτι το όνομα Ρασκόλνικωφ εμπεριεχει τη λέξη ρασκολ που σημαίνει σχίσμα -διασπαση στα ρωσικά και στο έργο βλέπουμε να ξετυλίγεται αυτή η διττή "φύση" του χαρακτήρα του ηρωα. Και τα υπόλοιπα ονόματα στο έργο δεν είναι τυχαία για όποιον θέλει να το ψάξει παραπάνω. Γενικά θαυμάζω απεριόριστα το μυαλό αυτού του ανθρώπου, άφησε θησαυρό πίσω του.