TRIAL LESSON… HAY BUỔI PHỎNG VẤN XIN VIỆC? · 5m

TRIAL LESSON… HAY BUỔI PHỎNG VẤN XIN VIỆC?

“Cô ơi, buổi trial nên dạy gì ạ?”

“Có cần soạn sẵn giáo trình theo nhu cầu không?”

“Có nên nói tiếng Anh nhiều cho học viên dễ hiểu không?”

“Lỡ dạy xong họ không book tiếp thì sao ạ?”

Những tin nhắn như thế này về hộp thư mình gần như mỗi tuần. Câu chữ mỗi người một khác, nhưng đọc nhiều rồi mình nhận ra bên dưới chúng là cùng một thứ.

Không phải câu hỏi về chuyên môn đâu. Là nỗi sợ bị-chấm-điểm. Sợ học viên nghĩ mình dạy dở, sợ bị chê, sợ “lộ kém” ngay buổi đầu.

Có bạn nhắn riêng, thú thật với mình một câu mà đọc xong mình cũng ngồi nghĩ mãi: “Có hôm em còn mong học viên hủy lịch luôn cho đỡ phải dạy ấy. Em biết như thế là tệ, nhưng thật lòng em thấy vậy”. Có bạn thì chọn cách nhẹ nhàng hơn, học viên đặt trial thì tìm cách từ chối khéo, nhắn lại “kín lịch rồi”. Mà có phải kín lịch đâu? Thật ra là không dám bước vào buổi trial đó.

Mình biết chỗ này không phải chuyện giỏi hay dở. Nó nằm ở một điều gốc rễ mà gần như chưa ai chỉ cho các bạn: trial lesson thật ra là gì.

Từ trước đến nay không ai dạy giáo viên trial lesson bản chất là gì, nên nhiều bạn lấy cái khung quen thuộc nhất trong đời để hiểu nó là: đi xin việc.

Đấy là thực tế hiện nay. Rất nhiều người bước vào buổi trial lesson với tâm thế của một người đi phỏng vấn xin việc. Ngồi hồi hộp, cố gắng chứng minh mình giỏi, rồi nín thở chờ người bên kia gật đầu xem mình “được nhận” hay là “trượt”. Mà đã coi nó là phỏng vấn thì trong đầu bạn tự xếp lại vai từ lúc nào không hay: học viên trở thành nhà tuyển dụng, bạn biến thành người đi xin việc.

Bạn thử nghĩ kĩ mà xem, nó ngược đời tới mức nào. Người đang cần học, đang trả tiền, đang đi tìm một người dẫn đường thì tự nhiên lại thành người cầm quyền phán xét. Còn người có nghề, có thứ để trao thì lại đứng chờ để được chấm đậu.

Mình gọi thẳng thắn cái bẫy tâm lí ngầm phía dưới ra như thế. Một khi đã tự ngồi vào ghế bị chấm rồi thì mọi câu hỏi trong đầu bạn đều xoay quanh đúng một chuyện: làm sao để được chấm đậu. Nên nhiều bạn mới nháo nhào cứ đi hỏi trial lesson dạy gì, soạn giáo trình gì, nói tiếng Anh bao nhiêu cho đủ… Bạn thấy không? Toàn là câu hỏi của người sắp bị chấm.

Còn cái câu quan trọng nhất thì không ai hỏi: “Học viên này là ai? Họ có phù hợp với mình không?”

Vì trong cái khung phỏng vấn ấy, ứng viên làm gì có quyền chọn nhà tuyển dụng?

Trial lesson không phải chỗ để bạn thi tay nghề đâu. Bản chất nó là một buổi khảo sát, mà mình nhấn mạnh ở đây là khảo-sát-hai-chiều. Học viên đang quan sát bạn, điều này đúng. Nhưng bạn cũng đang ngồi đó để quan sát học viên: họ học tiếng Việt để làm gì, động lực thật nằm ở đâu, thái độ và cách học của họ có ăn khớp với cách dạy của bạn không, họ có sẵn sàng đi đường dài hay chỉ học cho vui, và thêm cái nữa, bạn có phải là người phù hợp để đồng hành cùng họ không.

Người chủ động đi khảo sát thì không có cái gọi là “rớt” bao giờ. Người ấy chỉ đang thu thập đúng thứ mình cần để ra quyết định mà thôi.

Cho nên mới có chuyện này, mà mình nghĩ nhiều bạn cũng chưa bao giờ nghĩ tới. Có những buổi trial trôi rất đẹp, hai bên nói chuyện hợp, quý nhau, vậy mà cuối cùng vẫn không học cùng nhau. Đó không phải vì bạn dạy chưa hay mà là vì cả hai nhận ra đôi bên không hợp.

Với mình, buổi đó không phải một buổi trial thất bại, thậm chí còn ngược lại là khác. Đó là một buổi trial làm đúng việc của nó: giúp hai người sàng ra đúng người để đi cùng.

Bạn để ý mà xem, chỉ cần đổi một câu hỏi trong đầu thôi là cả tâm thế đổi theo. Người mới đi dạy bước vào lớp, câu đầu tiên tự hỏi thường là: “Hôm nay mình biết dạy gì đây?”. Còn giáo viên đã vững thì hỏi khác hẳn: “Hôm nay mình cần biết điều gì về học viên này?”

Cùng một buổi học, cùng một con người ngồi trước mặt, nhưng một bên bước vào để lấy lòng, một bên bước vào để nhìn cho rõ. Một bên cứ nơm nớp họ có book tiếp không, một bên luôn tự chủ và tự hỏi mình có nên nhận người này không.

Trial lesson chưa bao giờ là chỗ để đậu hay rớt. Nó là chỗ hai người ngồi xuống để trả lời một câu hỏi: chúng ta có thật sự hợp để đi cùng nhau một quãng đường hay không. Vậy thôi. Nó không phải là buổi thi tuyển dụng.

Ngày nào bạn nhìn được buổi trial với tư tưởng dứt khoát như vậy, bạn sẽ không còn sợ nó. Lúc này bạn không còn ngồi ở ghế là người bị chấm điểm nữa, mà là vai người có quyền chọn.

Mà chắc chắn là học viên cũng cảm nhận được điều đó, rất rõ ràng!

Hồng Diễm

Từ dạy ngôn ngữ đến hiểu con người

1 comment

TRIAL LESSON… HAY BUỔI PHỎNG VẤN XIN VIỆC?