Positive Psychology tuần này: Nếu cả đời không rực rỡ thì sao?
Trước khi trả lời câu hỏi này, có lẽ cần dừng lại một chút để hỏi ngược lại: “rực rỡ” nghĩa là gì? Trong cách hiểu phổ biến của xã hội, “rực rỡ” thường gắn với một dạng thành công dễ nhìn thấy. Đó có thể là trở nên nổi tiếng, rất giàu có, rất xinh đẹp, có sự nghiệp nổi bật, hoặc đạt được một vị trí mà nhiều người ngưỡng mộ. Nói cách khác, “rực rỡ” thường được hiểu như một khoảnh khắc hoặc một trạng thái mà cuộc đời trở nên đặc biệt – khác với phần còn lại của đám đông. Nếu định nghĩa rực rỡ theo cách này, phần lớn chúng ta sẽ đối diện với hai khả năng khá rõ ràng. Khả năng thứ nhất: không đạt được điều đó. Không phải vì thiếu nỗ lực, mà đơn giản vì những dạng thành công như vậy không dễ chạm tới, đặc biệt khi chúng ta không có cùng một điểm xuất phát. Không phải ai cũng có thể trở thành người nổi tiếng, cực kỳ giàu có, hay có một sự nghiệp đặc biệt nổi bật. Nếu “rực rỡ” được hiểu theo nghĩa này, chúng ta thường thấy mình... là một người thất bại. Khả năng thứ hai: đạt được nó, nhưng không nhất thiết cảm thấy hạnh phúc hơn. Trong tâm lý học, điều này không phải là điều quá bất ngờ. Nhiều nghiên cứu cho thấy thành công bên ngoài và trải nghiệm nội tâm không luôn trùng khớp. Một người có thể đạt được sự công nhận, tiền bạc hay địa vị, nhưng vẫn cảm thấy trống rỗng hoặc thiếu ý nghĩa. Thành công khi đó trở thành một thứ cần duy trì, thay vì một nguồn năng lượng giúp đời sống mở rộng. Chính vì vậy, khi nhìn từ góc độ tâm lý học tích cực, câu hỏi về một cuộc đời “rực rỡ” thường được đặt lại theo một cách khác. Thay vì hỏi cuộc đời có trở nên nổi bật hay không, tâm lý học quan tâm nhiều hơn đến việc đời sống có đang phát triển hay không. Martin Seligman – một trong những người đặt nền móng cho tâm lý học tích cực – sử dụng khái niệm flourishing để mô tả trạng thái mà con người cảm thấy cuộc sống của mình đang mở rộng. Điều này không nhất thiết liên quan đến sự nổi tiếng hay thành tựu đặc biệt. Nó liên quan nhiều hơn đến việc con người cảm thấy mình đang học hỏi, đang trưởng thành, và những gì mình làm có ý nghĩa đối với bản thân cũng như với người khác.