Hôm trước Sophia nhắn cho mình một tin, kèm cái mặt cười toe toé: "Chị ơi ời, em có cái để khoe với chị nè. Hôm qua bên brand X nhắn tin cho em á. Em hông nghĩ là họ sẽ nhắn tin cho một kênh mới và nhỏ giống như em luôn."
Mình đọc đi đọc lại câu cuối. "Một kênh mới và nhỏ giống như em." Bạn để ý cách bạn ấy nói không. Sophia không reo lên kiểu "cuối cùng cũng có người nhìn ra". Bạn ấy nói như thể ở đâu đó có một sự nhầm lẫn, như thể nhãn hàng kia chắc gửi lộn địa chỉ, như thể một người như bạn ấy thì lẽ ra không nên được nhắn tới.
Mình nhận ra câu đó ngay vì mình nghe nó gần như mỗi tuần, từ chính những người giỏi nhất mình từng làm việc cùng.
Có một điều ít ai nói thẳng với bạn về chuyên môn. Một kỹ năng càng thuần thục thì càng trở nên vô hình với chính người sở hữu nó.
Khi bạn làm một việc đủ lâu và đủ giỏi, não bạn ngừng coi nó là một thành tựu. Nó xếp việc đó vào ngăn "chuyện đương nhiên", chung ngăn với đánh răng và buộc dây giày. Và một khi đã nằm trong cái ngăn đó rồi, bạn gần như không tưởng tượng nổi vì sao người khác lại sẵn sàng trả tiền cho nó.
Đây là một nghịch lý mình thấy lặp lại hoài. Người càng giỏi một việc thường lại là người định giá thấp nhất chính việc đó. Không phải vì họ khiêm tốn. Mà vì sự thành thạo đã âm thầm làm hỏng khả năng nhìn thấy giá trị của họ. Cái gì khó với bạn, bạn nhớ rất rõ là nó khó. Cái gì dễ với bạn, bạn quên mất rằng với người khác nó vẫn đang là một bức tường.
Mình kể bạn nghe thêm một người nữa. Phát, một bạn làm nội dung mình đang đồng hành. Instagram của bạn ấy có năm mươi nghìn follower, Tiktok có 100k follower, và bạn ấy có một cách làm nội dung rất riêng. Kiểu cứ có một làn sóng nào đó nổi lên là bạn ấy dồn sức làm thật nhanh, thật nhiều, xong rồi nghỉ. Một phương pháp thật, lặp lại được, ra kết quả thật.
Hôm mình nói với bạn ấy rằng cái cách làm đó hoàn toàn có thể đóng gói lại thành một sản phẩm để bán, bạn ấy nhắn lại đúng bốn chữ: "em chưa nghĩ tới".
Một người đang ngồi trên một cái máy in tiền nho nhỏ, vận hành trơn tru, và chưa từng nghĩ tới chuyện đem nó đi bán. Không phải vì bạn ấy không đủ thông minh. Mà vì với bạn ấy, việc đó dễ đến mức bị mặc định là "chẳng có gì".
Sophia không tin có người tìm đến mình. Phát không nghĩ cái mình đang có là thứ bán được. Nhưng gốc rễ thì y hệt nhau. Cả hai đang đứng trên một thứ có giá trị mà không nhìn thấy nó, đơn giản vì họ đứng quá gần.
Và đây là chỗ mình muốn nói thật về công việc mình làm.
Mình không nghĩ vai trò của mình là dạy cho hai bạn ấy thêm kiến thức. Sophia có hơn mười năm trong nghề performance marketing, có những mảng bạn ấy còn sâu hơn mình. Phát hiểu về sóng nội dung theo cách mà mình phải ngồi học lại. Mình không đứng trên họ. Việc của mình gần với việc dựng một tấm gương hơn, để họ nhìn thấy cái giá trị họ vẫn luôn cầm trong tay nhưng quen đến mức không còn thấy nữa.
Nếu bạn muốn biết mình tin điều này tới mức nào, thì đây. Mình đã trả tiền để mua lại phương pháp làm nội dung của Phát, vì mình thấy đó đúng là cái mình cần. Mình đã ký hợp đồng tư vấn để Sophia audit lại chính cái phễu marketing của doanh nghiệp mình. Mình là người đi mua hàng của chính những người mình đang đồng hành.
Mình kể chuyện này ra không phải để nghe cho hay. Mình kể vì mình nghĩ một người thầy thật sự tin vào giá trị của học viên thì sẽ sẵn sàng làm khách hàng đầu tiên của họ. Còn nếu mình không dám trả tiền cho cái họ làm ra, thì mình lấy tư cách gì để bảo người khác trả tiền.
Chuyện sau đó thì bạn đoán được rồi. Khi Sophia bắt đầu để cái chuyên môn của mình hiện ra thay vì giấu nó đi, lượt xem của bạn ấy tăng, người theo dõi tăng, rồi các nhãn hàng tự tìm đến. Chiều nay bạn lại vừa báo tin vui cho mình. Dù chi phí booking chưa quá cao, brand đề nghị hoa hồng affiliate 15-20%, sẵn sàng bỏ ngân sách quảng cáo để đẩy chính nội dung của bạn ấy. Giá trị đó không phải mới xuất hiện. Nó luôn ở đó. Nó chỉ chờ Sophia thôi đứng sau lưng nó.
Nhưng mình sẽ không kết bài ở một chỗ đẹp đẽ như vậy, vì làm thế là mình đang nói dối bạn.
Sự thật là phần lớn người đọc tới được dòng này, ngay lúc này, cũng đang đứng trên một thứ có giá trị của riêng mình và vẫn đang gọi nó là "chuyện nhỏ", là "ai mà chẳng làm được". Bạn có một thứ bạn làm giỏi tới mức bạn không còn tin là nó đáng giá. Và cái khó nhất trên con đường này, mình nói thật, chưa bao giờ là học thêm một kỹ năng mới. Cái khó nhất là tin rằng cái bạn vốn đã giỏi sẵn là cái xứng đáng để người khác trả tiền.
Niềm tin đó, mình không trao cho bạn được. Không ai trao cho bạn được. Nó chỉ đến từ bằng chứng. Từ người đầu tiên chịu trả tiền. Từ cái tin nhắn đầu tiên của một nhãn hàng mà bạn chắc mẩm là họ gửi nhầm.
Cái bạn đang gọi là chuyện nhỏ, ngoài kia có người đang gọi là vấn đề họ sẵn sàng trả tiền để giải quyết. Câu hỏi duy nhất còn lại là bạn có để cho họ nhìn thấy nó hay không.
Comment điều bạn chưa bao giờ nghĩ là bạn giỏi nhưng lại luôn được người khác khen nhé.
Thân yêu,
Maggie Maggie