2d • 💬 Thảo Luận
Những cái tát và bài học về tự do
Tôi nhớ những cái tát. Không phải một, không phải hai, mà là một chuỗi dài những cái tát xuyên suốt tuổi thơ và cả những năm tháng thiếu niên, cho đến tận ngoài hai mươi tuổi. Cha tôi – một người đàn ông có học thức, có sách vở, có chữ nghĩa – nhưng không có kỹ năng sống. Ông đọc nhiều, biết nhiều, nói nhiều về đạo lý, về lẽ phải, về những điều cao xa. Nhưng khi đối diện với một đứa con không vâng lời, với những bất an trong lòng, với những áp lực của cuộc đời, ông chỉ biết dùng bàn tay của mình.
Bàn tay ấy từng cầm bút viết những dòng chữ đẹp. Bàn tay ấy từng lật từng trang sách dày cộp. Bàn tay ấy cũng từng vuốt ve tôi những ngày còn rất nhỏ – những ngày tôi chưa biết thế nào là sợ hãi. Rồi một ngày, bàn tay ấy trở thành vũ khí. Những cái tát nảy đom đóm mắt, không phải vì tôi làm gì quá lớn lao, mà vì tôi không làm theo những gì ông cho là đúng, là phải, là cần thiết cho một đứa con ngoan.
Tôi lớn lên trong nỗi sợ. Nỗi sợ không phải từ thế giới bên ngoài, mà từ chính ngôi nhà của mình. Nỗi sợ hiện diện trong từng bữa cơm, trong từng khoảnh khắc cha bước vào phòng, trong từng tiếng thở dài trước khi cơn giận ập đến. Tôi học cách im lặng. Tôi học cách cúi đầu. Tôi học cách đọc sắc thái trên gương mặt ông như đọc bản đồ tránh bão. Nhưng tôi chưa bao giờ học được cách sống.
Cho đến một ngày, tôi rời nhà.
Không phải sau một trận cãi vã lớn. Không phải sau một cái tát đau nhất. Mà là sau một buổi chiều bình thường, khi ông vừa đóng sách lại và nhìn tôi bằng ánh mắt mà tôi đã quá quen thuộc – ánh mắt của người sắp mất kiểm soát. Tôi không đợi cái tát. Tôi lặng lẽ xoay người, thu dọn vài thứ, và bước ra khỏi cánh cửa mà không nói một lời nào.
Tôi đi trong im lặng. Không lời trách, không lời từ biệt, không lời giải thích. Tôi mang theo nỗi đau hai mươi năm như mang theo một cái bóng không thể rũ bỏ.
Những năm tháng đầu tiên sau khi rời nhà, tôi sống như một cái cây bị cắt rễ. Tôi có tự do, nhưng không biết làm gì với nó. Tôi không còn ai để sợ, nhưng cũng không còn ai để trông đợi. Tôi sống trong căn phòng trọ nhỏ, đi làm những công việc tạm bợ, và dành phần lớn thời gian để ngồi một mình, nhìn ra cửa sổ, tự hỏi: "Mình là ai khi không còn là đứa con của cha?"
Có những đêm tôi thức trắng, và những ký ực cũ trở về. Không phải như những cơn ác mộng, mà như những vị khách không mời, lặng lẽ ngồi xuống cạnh giường và nhìn tôi bằng ánh mắt không chớp. Tôi thấy lại mình – một đứa trẻ nép mình trong góc phòng, hai tay ôm mặt sau những cái tát, cố gắng không khóc vì biết rằng tiếng khóc chỉ làm mọi thứ tồi tệ hơn. Tôi thấy lại mình – một thiếu niên cắn chặt răng, nhìn lên trần nhà và tự nhủ: "Rồi mọi chuyện sẽ qua. Rồi con sẽ lớn. Rồi con sẽ đi."
Và tôi đã đi. Nhưng điều tôi không ngờ là, dù đã đi rất xa, tôi vẫn mang theo bên mình một thứ nặng hơn cả hành lý: niềm tin rằng cảm xúc của mình là do người khác quyết định.
Tôi nhận ra điều này một cách từ từ, như nước thấm qua từng lớp đất khô.
Có những lần tôi tức giận với đồng nghiệp, và trong cơn giận, tôi thấy mình trở thành cha tôi. Có những lần tôi thất vọng về bản thân, và trong nỗi thất vọng ấy, tôi nghe lại giọng nói của ông: "Mày chẳng làm nên trò trống gì." Có những lần tôi sợ hãi trước những lời nhận xét, và trong nỗi sợ ấy, tôi thấy mình vẫn là đứa trẻ năm nào, đợi chờ một cái tát từ trên cao giáng xuống.
Tôi nhận ra: dù cha không còn ở bên, ông vẫn đang quyết định cảm xúc của tôi. Dù tôi đã rời khỏi căn nhà ấy, tôi vẫn sống trong nhà tù của những niềm tin cũ. Niềm tin rằng cảm xúc của mình là do người khác tạo ra. Niềm tin rằng hạnh phúc hay bất hạnh là kết quả từ cách người ta đối xử với mình. Niềm tin rằng tôi chỉ là một phản ứng, một kết quả, một hệ quả từ những gì đã xảy đến.
Và niềm tin ấy – tôi chợt hiểu – còn tàn nhẫn hơn bất kỳ cái tát nào.
Không phải một ngày đẹp trời tôi chợt tỉnh ngộ. Không có phép màu, không có tiếng sấm, không có bàn tay nào từ trên cao đặt xuống vai tôi và nói: "Con đã được chữa lành."
Sự thay đổi đến từ những điều rất nhỏ.
Một buổi sáng, tôi thức dậy và thấy nắng. Tôi nằm đó, nhìn những tia nắng xiên qua khe cửa, và tôi nhận ra: không có ai ở đây cả. Không cha, không những lời mắng chửi, không những cái tát. Chỉ có tôi, và căn phòng, và nắng. Và tôi cảm thấy bình yên. Không phải vì ai đó đã làm gì cho tôi. Không phải vì hoàn cảnh đã thay đổi. Mà vì trong khoảnh khắc ấy, tôi chọn cảm thấy bình yên.
Lần đầu tiên, tôi ý thức được rằng: cảm xúc này là của tôi. Tôi không mượn nó từ ai. Tôi không nhận nó từ ai. Tôi không phải trả nó lại cho ai. Nó sinh ra từ bên trong tôi, và nó thuộc về tôi.
Ý nghĩ ấy như một tia sáng lọt qua khe cửa căn phòng tối tăm mà tôi đã sống suốt hai mươi mấy năm. Tôi bắt đầu nhìn lại tất cả những cảm xúc của mình – nỗi buồn, cơn giận, sự sợ hãi, niềm vui – và tự hỏi: "Trong cảm xúc này, phần nào là của tôi, phần nào là tôi mượn từ người khác?"
Câu trả lời đến dần dần, từng chút một, như những mảnh ghép của một bức tranh lớn.
Tôi không thể thay đổi quá khứ. Cha tôi sẽ mãi là người đã tát tôi suốt hai mươi năm. Những cái tát ấy sẽ mãi là một phần của cuộc đời tôi. Nhưng tôi có thể thay đổi cách tôi mang chúng.
Trước đây, tôi mang những cái tát ấy như một bản án chung thân. Tôi để chúng quyết định cách tôi nhìn thế giới, cách tôi đối xử với người khác, cách tôi nghĩ về bản thân. Tôi sống trong ngôi nhà mà cha xây cho tôi, dù tôi đã rời khỏi ngôi nhà thật của ông từ lâu.
Bây giờ, tôi học cách mang chúng như một phần của hành trang, nhưng không để chúng lái con tàu. Tôi vẫn nhớ, nhưng không còn bị ám ảnh. Tôi vẫn đau, nhưng không còn đau đến mất ngủ. Tôi vẫn thấy cha trong những lúc yếu lòng, nhưng tôi cũng thấy mình – một con người khác, một cuộc đời khác, một sự lựa chọn khác.
Bài học lớn nhất mà tôi học được, từ những cái tát và từ những năm tháng sống một mình, là thế này: Không ai có thể quyết định cảm xúc của bạn, trừ chính bạn. Không ai có thể sống cuộc đời của bạn, trừ chính bạn.
Nghe có vẻ đơn giản. Nhưng để thực sự tin vào điều đó, tôi đã mất hơn hai mươi năm, và vẫn đang học mỗi ngày.
Tôi chọn viết. Không phải vì tôi muốn trả lời hay kết tội ai. Tôi viết vì đó là cách tôi hiểu mình. Tôi viết vì trong từng con chữ, tôi tìm thấy một phần của mình mà trước đây tôi chưa từng gặp. Tôi viết vì ngôn từ là nơi duy nhất tôi có thể sắp xếp lại mọi thứ, đặt nỗi đau vào đúng chỗ của nó, và nhìn nó từ một khoảng cách đủ xa để không bị nó nuốt chửng.
Có những ngày tôi ngồi trước trang giấy trắng và không viết được gì. Có những ngày tôi viết và nước mắt rơi xuống làm nhòe chữ. Có những ngày tôi viết xong và xé đi, viết lại và xé đi, nhiều lần đến mức mệt nhoài. Nhưng tôi không ngừng. Bởi tôi biết, trong mỗi lần viết, tôi đang tự giải thoát mình thêm một chút.
Tôi không viết để trả thù. Tôi viết để được tự do.
Bố tôi – nếu có thể đọc những dòng này – có lẽ sẽ không hiểu. Ông sẽ nghĩ tôi đang kể xấu ông. Ông sẽ nghĩ tôi là đứa con bất hiếu. Ông sẽ không bao giờ hiểu rằng tôi không viết về ông, mà tôi viết về tôi. Về hành trình của tôi từ một đứa trẻ sợ hãi đến một người đàn ông học cách làm chủ cuộc đời mình. Về những cái tát – không chỉ của cha, mà còn của chính tôi, khi tôi tự đánh mình bằng những niềm tin cũ kỹ. Và về sự tha thứ – không phải tha thứ cho cha, mà là tha thứ cho chính mình vì đã để những cái tát ấy kéo dài quá lâu trong tâm trí.
Bây giờ, khi tôi ngồi viết những dòng này, ngoài kia là một buổi chiều muộn. Ánh sáng vàng cam phủ lên những mái nhà, lên những con đường, lên cuộc đời đang chảy trôi bất tận. Tôi không biết cha tôi bây giờ ra sao. Tôi không biết ông có còn nhớ những cái tát ngày xưa. Tôi không biết ông có bao giờ tự hỏi: "Mình đã làm gì với con mình?"
Nhưng tôi biết một điều: tôi đã ngừng hỏi những câu hỏi ấy. Bởi câu hỏi quan trọng nhất không phải là "Tại sao họ làm thế với tôi?", mà là "Tôi sẽ làm gì với cuộc đời mình từ bây giờ?"
Câu trả lời: tôi sẽ sống. Không phải sống để chứng minh điều gì với cha, không phải sống để vượt qua quá khứ, không phải sống để trở thành một ngoại lệ của những thống kê. Tôi sẽ sống đơn giản vì cuộc đời này là của tôi. Vì mỗi sớm mai thức dậy, tôi có quyền chọn cách cảm nhận ngày mới. Vì mỗi cảm xúc đến và đi, tôi có quyền đón nhận hay để nó qua. Vì mỗi bước tôi đi trên mặt đất này, không ai có thể bước thay tôi.
Những cái tát đã tôi luyện tôi thành một con người không bao giờ muốn trao quyền quyết định cuộc đời mình cho bất kỳ ai khác. Và trong nghịch lý của cuộc đời, chính những vết thương lại dạy tôi bài học quý giá nhất về tự do.
Nhẹ nhàng: Nếu bạn đang mang trong lòng một nỗi đau từ quá khứ, hãy thử viết nó ra. Không cần hay, không cần đúng, không cần ai đọc. Chỉ cần viết. Viết như đang nói chuyện với chính mình. Viết như đang trả lại cho quá khứ những gì thuộc về nó, và giữ lại cho mình những gì thuộc về bạn.
Trung bình: Mỗi ngày, hãy chọn một khoảnh khắc để dừng lại và hỏi: "Cảm xúc này đến từ đâu? Nó có thực sự là của tôi, hay tôi đang mượn nó từ ai đó trong quá khứ?" Câu hỏi ấy có thể mở ra những cánh cửa mà bạn chưa từng biết là mình có chìa khóa.
Cao độ: Nếu bạn đã sẵn sàng, hãy làm một điều mà bạn chưa bao giờ dám làm – một điều xuất phát từ mong muốn thực sự của bạn, không phải từ nỗi sợ hay từ áp lực của bất kỳ ai. Có thể là một chuyến đi một mình. Có thể là một lời từ chối. Có thể là một lời đồng ý. Có thể chỉ đơn giản là ngồi yên và không làm gì cả. Điều quan trọng không phải là hành động, mà là ý thức rằng: bạn đang chọn nó. Và trong sự lựa chọn ấy, bạn đang sống cuộc đời của chính mình.
Tôi không biết câu chuyện của tôi có chạm đến ai không. Nhưng nếu có một người nào đó, đang đọc những dòng này trong một căn phòng vắng, giữa một đêm dài không ngủ, và cảm thấy mình không đơn độc – thì tôi đã viết vì điều đó.
Bởi tôi biết, có những nỗi đau chỉ có thể chữa lành khi được nhìn thấy. Và có những bài học chỉ có thể học khi dám bước qua nỗi sợ, để sống một cuộc đời không còn là bản sao của bất kỳ ai – kể cả những người từng làm ta đau.
PS : Đây là một note viết về người bố mới lìa trần của mình. Mình có ý viết những bài nhỏ dạng như thế này thành một tập sách nhỏ về ông cho dịp giỗ đầu vào hè tới.
Nếu bạn đang đọc những dòng này, nếu bạn đang ở đây thì chắc chắn bạn cũng có một người bố.
Khi nghĩ về ông bạn có suy nghĩ gì, cảm xúc ra sao. Bạn có muốn viết nó ra không ?
Nếu đây cũng là điều bạn muốn, Đừng ngại nhắn tin cho mình nhé. Chúng ta sẽ thảo luận về ý tưởng này nhé.
Ps: Mẹ mình 89 tuổi mà Tết vẫn gói bánh chưng
0:18
4
3 comments
Những cái tát và bài học về tự do
powered by
skool.com/be-you-with-power-words-7139
👉 Khám phá ngách độc đáo, chuẩn hóa thông điệp và xây dựng nhân hiệu chân thực với Storytelling. Just Be You! 💖
Suggested communities
Powered by